อิสมาอิล ฮานิเยห์ ผู้นำระดับสูงของกลุ่มฮามาส ถูกลอบสังหารเมื่อวันพุธที่ผ่านมา โดยอุปกรณ์ระเบิดที่ลักลอบนำเข้ามาในห้องพักรับรองพิเศษในกรุงเตหะราน ซึ่งเป็นที่ที่เขาพักอยู่ โดยเจ้าหน้าที่ตะวันออกกลาง 7 คน รวมถึงชาวอิหร่าน 2 คน และเจ้าหน้าที่อเมริกัน 1 คน เปิดเผย
New York Times รายงานว่าเจ้าหน้าที่ตะวันออกกลาง 5 คน ระบุว่า ระเบิดดังกล่าวถูกซุกซ่อนไว้ในห้องพักเมื่อประมาณ 2 เดือนก่อน อาคารแห่งนี้บริหาร และดูแลโดยกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่าน และเป็นส่วนหนึ่งของอาคารขนาดใหญ่ที่เรียกว่า เนชาต ในย่านหรูหราทางตอนเหนือของกรุงเตหะราน
ฮานิเยห์อยู่ที่กรุงเตหะรานเพื่อเข้าร่วมพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งของประธานาธิบดีอิหร่าน เจ้าหน้าที่ทั้ง 5 คนกล่าวว่าระเบิดดังกล่าวถูกจุดขึ้นจากระยะไกล หลังจากได้รับการยืนยันว่าเขาอยู่ในห้องพักที่อาคารทางทหารดังกล่าว ระเบิดดังกล่าวยังทำให้บอดี้การ์ดเสียชีวิตด้วย
เจ้าหน้าที่อิหร่าน 2 คน ซึ่งเป็นสมาชิกของกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติให้ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้ว่า การระเบิดทำให้ตัวอาคารสั่นสะเทือน หน้าต่างแตก และกำแพงด้านนอกพังถล่มบางส่วน ความเสียหายดังกล่าวยังปรากฏให้เห็นชัดเจนในภาพถ่ายอาคารที่ New York Times เผยแพร่
ฮานิเยห์ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าสำนักงานการเมืองของกลุ่มฮามาสในกาตาร์ เคยเข้าพักที่อาคารดังกล่าวหลายครั้งเมื่อไปเยือนเตหะราน ตามคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ตะวันออกกลาง เจ้าหน้าที่ทั้งหมดขอไม่เปิดเผยชื่อเพื่อเปิดเผยรายละเอียดที่ละเอียดอ่อนเกี่ยวกับการลอบสังหารครั้งนี้
เจ้าหน้าที่อิหร่านและกลุ่มฮามาสกล่าวเมื่อวันพุธว่าอิสราเอลเป็นผู้รับผิดชอบต่อการลอบสังหารครั้งนี้ ซึ่งเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ หลายคนก็ได้ประเมินเช่นกันโดยขอไม่เปิดเผยชื่อ การลอบสังหารครั้งนี้อาจก่อให้เกิดความรุนแรงอีกครั้งในตะวันออกกลาง และพลิกโฉมการเจรจายุติสงครามในฉนวนกาซาที่กำลังดำเนินอยู่ นายฮานิเยห์เป็นคนสำคัญในการเจรจาหยุดยิง
อิสราเอลไม่ได้ยอมรับต่อสาธารณะว่าเป็นผู้รับผิดชอบต่อการสังหารครั้งนี้ แต่เจ้าหน้าที่ข่าวกรองของอิสราเอลได้สรุปรายละเอียดการปฏิบัติการดังกล่าวให้สหรัฐฯ และรัฐบาลตะวันตกอื่นๆ ทราบทันทีหลังจากนั้น ตามคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ตะวันออกกลางทั้ง 5 ราย
เมื่อวันพุธ รัฐมนตรีต่างประเทศแอนโธนี เจ. บลิงเคน กล่าวว่าสหรัฐไม่ได้รับข้อมูลล่วงหน้าเกี่ยวกับแผนการลอบสังหารดังกล่าว
ในเวลาไม่กี่ชั่วโมงหลังเกิดเหตุสังหาร มีการคาดเดาต่างๆ นานาทันทีว่าอิสราเอลอาจสังหาร ฮานิเยห์ด้วยการโจมตีด้วยขีปนาวุธ ซึ่งอาจยิงมาจากโดรนหรือเครื่องบิน ซึ่งคล้ายกับที่อิสราเอลยิงขีปนาวุธใส่ฐานทัพทหารในเมืองอิสฟาฮานเมื่อเดือนเมษายน
ทฤษฎีขีปนาวุธดังกล่าวทำให้เกิดคำถามว่าอิสราเอลจะสามารถหลบเลี่ยงระบบป้องกันภัยทางอากาศของอิหร่านอีกครั้งเพื่อโจมตีทางอากาศอย่างโจ่งแจ้งในเมืองหลวงได้อย่างไร?
ปรากฏว่ามือสังหารสามารถใช้ประโยชน์จากช่องโหว่อีกประเภทหนึ่งในระบบป้องกันของอิหร่านได้ นั่นคือ การขาดความเข้มงวดในการรักษาความปลอดภัยของสถานที่ซึ่งคาดว่าจะมีการคุ้มกันอย่างแน่นหนา ซึ่งทำให้สามารถวางระเบิดและซ่อนตัวอยู่ได้หลายสัปดาห์ก่อนที่จะถูกจุดชนวนในที่สุด
เจ้าหน้าที่อิหร่าน 3 คนกล่าวว่าปฎิบัติการดังกล่าวเป็นความล้มเหลวครั้งยิ่งใหญ่ของหน่วยข่าวกรองและความมั่นคงของอิหร่าน และสร้างความอับอายอย่างมากให้กับหน่วยรักษาการณ์ ซึ่งใช้อาคารแห่งนี้เป็นสถานที่พัก ประชุมลับ และให้แขกผู้มีเกียรติ เช่น ฮานีเยห์เข้าพัก
ยังไม่ชัดเจนว่าระเบิดถูกซุกซ่อนไว้ในห้องพักอย่างไร เจ้าหน้าที่ตะวันออกกลางกล่าวว่าการวางแผนลอบสังหารใช้เวลานานหลายเดือนและต้องมีการเฝ้าระวังสถานที่แห่งนี้อย่างใกล้ชิด เจ้าหน้าที่อิหร่าน 2 คนที่อธิบายถึงลักษณะของการลอบสังหารกล่าวว่าพวกเขาไม่ทราบว่าระเบิดถูกฝังไว้ในห้องนี้อย่างไรและเมื่อใด
อิสราเอลตัดสินใจลอบสังหารผู้นำฮามาสนอกประเทศกาตาร์ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของ ฮานิเยห์และสมาชิกระดับสูงคนอื่นๆ ของผู้นำทางการเมืองของกลุ่มฮามาส รัฐบาลกาตาร์ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเจรจาระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮามาสเกี่ยวกับการหยุดยิงในฉนวนกาซา
ภาพถ่ายที่เผยแพร่แสดงให้เห็นการระเบิดครั้งรุนแรงเมื่อเช้ามืดวันพุธ ทำให้กระจกแตกและผนังบางส่วนของอาคารพังถล่มลงมา เจ้าหน้าที่อิหร่านระบุว่า ดูเหมือนว่าจะสร้างความเสียหายเพียงเล็กน้อยเท่านั้นของตัวอาคาร ซึ่งน่าจะเกิดจากขีปนาวุธ
เจ้าหน้าที่ตะวันออกกลาง รวมถึงอิหร่าน รายงานว่า อุปกรณ์ดังกล่าวระเบิดขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 02.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น เจ้าหน้าที่กล่าวว่า เจ้าหน้าที่อาคารตกใจมาก พวกเขาจึงรีบวิ่งไปหาที่มาของเสียงดังสนั่น และพาพวกเขาไปยังห้องที่นายฮานิเยห์พักอยู่กับเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
ทีมแพทย์ประจำพื้นที่รีบไปที่ห้องทันทีหลังจากเกิดการระเบิด ทีมแพทย์ประกาศว่าฮานิเยห์เสียชีวิตทันที ทีมแพทย์พยายามช่วยชีวิตเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยส่วนตัว แต่เขาก็เสียชีวิตเช่นกัน
เจ้าหน้าที่อิหร่าน 2 คนระบุว่า ผู้นำกลุ่มญิฮาดอิสลามปาเลสไตน์ ซียัด อัล-นาคาลาห์ พักอยู่ข้างๆ ห้องของเขาไม่ได้รับความเสียหายมากนัก ซึ่งบ่งชี้ว่ามีแผนการโจมตีนายฮานีเยห์อย่างแม่นยำ
คาลิล อัล-ไฮยา รองผู้บัญชาการกลุ่มฮามาสในฉนวนกาซา ซึ่งอยู่ในเตหะรานเช่นกัน มาถึงที่เกิดเหตุและพบศพเพื่อนร่วมงานของเขา ตามคำบอกเล่าของเจ้าหน้าที่ตะวันออกกลาง 5 คน
เจ้าหน้าที่อิหร่าน 3 คนกล่าวว่า พล.ต.อิสมาอิล กานี ผู้บัญชาการกองกำลังคุดส์ ซึ่งเป็นกองกำลังในต่างประเทศของกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ ซึ่งทำงานอย่างใกล้ชิดกับพันธมิตรอิหร่านในภูมิภาค รวมถึงกลุ่มฮามาสและกลุ่มฮิซบุลเลาะห์ พล.ต.อิสมาอิล กานีแจ้งต่อผู้นำสูงสุดของอิหร่าน อายาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ในช่วงกลางดึก และปลุกเขาขึ้นมา เจ้าหน้าที่กล่าว
สี่ชั่วโมงหลังจากเกิดเหตุระเบิด กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติได้ออกแถลงการณ์ว่านายฮานิเยห์ถูกสังหารแล้ว เมื่อเวลา 7.00 น. นายคาเมเนอีได้เรียกสมาชิกสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านมาที่บริเวณบ้านพักของเขาเพื่อประชุมฉุกเฉิน ซึ่งเขาได้ออกคำสั่งให้โจมตีอิสราเอลเพื่อตอบโต้ ตามคำกล่าวของเจ้าหน้าที่อิหร่านทั้งสามคน
เตหะรานอยู่ภายใต้มาตรการรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวดยิ่งขึ้นเนื่องจากมีพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งของประธานาธิบดีคนใหม่ของอิหร่าน นายมาซูด เปเซชเคียน โดยมีเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาล ผู้บัญชาการทหาร และผู้มีเกียรติจาก 86 ประเทศมารวมตัวกันที่รัฐสภาในใจกลางเตหะรานเพื่อเข้าร่วมพิธี
เมื่อวันอังคาร นายฮานิเยห์ดูร่าเริง ในระหว่างการสาบานตนเข้ารับตำแหน่ง โดยกอดประธานาธิบดีคนใหม่หลังจากที่เขากล่าวสุนทรพจน์ในพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่ง และชายทั้งสองก็ยกมือขึ้นพร้อมกันเพื่อชูมือขึ้นทำท่าแสดงชัยชนะ
ในอิหร่าน วิธีการลอบสังหารเป็นประเด็นที่ถกเถียงกัน สำนักข่าวทัสนิม ซึ่งเป็นสื่อของกองกำลังอิหร่าน รายงานว่าพยานบอกว่ามีวัตถุคล้ายขีปนาวุธพุ่งเข้าใส่หน้าต่างห้องของนายฮานีเยห์และระเบิด
อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่อิหร่าน 2 คน ซึ่งเป็นสมาชิกของกองกำลังรักษาการณ์ที่ได้รับข้อมูลสรุปเกี่ยวกับการโจมตี ยืนยันว่าการระเบิดเกิดขึ้นภายในห้องของนายฮานีเยห์ และกล่าวว่าการสอบสวนเบื้องต้นพบว่าวัตถุระเบิดถูกวางไว้ที่นั่นล่วงหน้า
พวกเขาอธิบายว่าความแม่นยำและความซับซ้อนของการโจมตีครั้งนี้มีความคล้ายคลึงกับอาวุธหุ่นยนต์ AI ที่ควบคุมจากระยะไกลที่อิสราเอลใช้ลอบสังหารโมห์เซน ฟัครีซาเดห์ นักวิทยาศาสตร์นิวเคลียร์ชั้นนำของอิหร่านในปี 2020
ปฏิบัติการลอบสังหารของอิสราเอลนอกประเทศดำเนินการโดยมอสสาด ซึ่งเป็นหน่วยข่าวกรองต่างประเทศเป็นหลัก เดวิด บาร์เนีย หัวหน้าหน่วยข่าวกรองอิสราเอล กล่าวเมื่อเดือนมกราคมว่า หน่วยงานของเขา “มีหน้าที่” ที่จะต้องตามล่าตัวผู้นำกลุ่มฮามาส ซึ่งเป็นกลุ่มที่อยู่เบื้องหลังเหตุโจมตีในอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม
“จะต้องใช้เวลาพอสมควร เช่นเดียวกับเหตุการณ์สังหารหมู่ที่มิวนิก แต่เราจะคอยตามพวกเขาไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนก็ตาม” นายบาร์เนียกล่าว โดยอ้างถึงเหตุการณ์ที่ผู้ก่อการร้ายสังหารนักกีฬาชาวอิสราเอลในโอลิมปิกปี 1972
