กลุ่มฮามาสของปาเลสไตน์เรียกร้องเมื่อวันเสาร์ที่ 14 มีนาคม ให้อิหร่านงดเว้นจากการโจมตีประเทศเพื่อนบ้าน พร้อมทั้งยืนยันสิทธิของเตหะรานในการป้องกันตนเองจากอิสราเอลและสหรัฐอเมริกา ตามรายงานของ CNA
ในการเรียกร้องที่ไม่ค่อยเกิดขึ้นบ่อยนัก กลุ่มฮามาสยังเรียกร้องให้ประชาคมระหว่างประเทศร่วมมือกันเพื่อยุติสงครามที่เกิดขึ้นในตะวันออกกลางนับตั้งแต่เริ่มต้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์
“ในขณะที่ยืนยันสิทธิของสาธารณรัฐอิหร่านในการตอบโต้การรุกรานครั้งนี้ด้วยทุกวิถีทางที่มีอยู่ตามบรรทัดฐานและกฎหมายระหว่างประเทศ กลุ่มฮามาสขอเรียกร้องให้พี่น้องชาวอิหร่านหลีกเลี่ยงการโจมตีประเทศเพื่อนบ้าน” ฮามาสกล่าวในแถลงการณ์ ซึ่งเป็นการเรียกร้องต่อสาธารณะครั้งแรกของกลุ่มฮามาสตรงไปยังเตหะราน
กลุ่มฮามาส ซึ่งทำสงครามอย่างดุเดือดกับอิสราเอลในฉนวนกาซาเป็นเวลาสองปี ได้เรียกร้องให้ประชาคมระหว่างประเทศ “ร่วมมือกันเพื่อยุติ” สงครามที่กำลังดำเนินอยู่โดยทันที
ก่อนหน้านี้ ฮามาสได้ประณามการสังหารอาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่านในวันแรกของสงครามว่าเป็น “อาชญากรรมที่โหดเหี้ยม” และยอมรับอย่างเปิดเผยว่าเขาสนับสนุนฮามาสมาอย่างยาวนาน
“เขาให้การสนับสนุนทางการเมือง การทูต และการทหารทุกรูปแบบแก่ประชาชนของเรา อุดมการณ์ของเรา และการต่อต้านของเรา” ฮามาสกล่าวหลังจากสังหารคาเมเนอีไม่นาน
เจ้าหน้าที่ฮามาสรายหนึ่งกล่าวกับสำนักข่าวเอเอฟพีว่า ทางกลุ่มได้ติดต่อประสานงานกับเจ้าหน้าที่อิหร่านเกี่ยวกับการโจมตีในอ่าวอาหรับ
แหล่งข่าวที่ไม่ประสงค์ออกนามเนื่องจากไม่ได้รับอนุญาตให้ให้ข้อมูลแก่สื่อกล่าวว่า “การยึดครองของอิสราเอลมีเป้าหมายเพื่อสร้างความแตกแยกKระหว่างอิหร่านกับประเทศเพื่อนบ้านอาหรับและอิสลาม”
เขากล่าวเสริมว่า “ผู้นำของฮามาสได้ติดต่อเจ้าหน้าที่ในหลายประเทศ รวมถึงกาตาร์ ตุรกี และอิรัก เพื่อเรียกร้องให้พวกเขาร่วมมือกันหยุดยั้งการรุกรานของสหรัฐฯ และไซออนิสต์ต่อสาธารณรัฐอิหร่าน”
แม้จะเผชิญกับแสนยานุภาพทางอาวุธที่เหนือกว่าของสหรัฐฯ และอิสราเอล อิหร่านก็ยังตอบโต้ด้วยการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนไปยังเป้าหมายในภูมิภาคอย่างน้อย 10 ประเทศ
กาตาร์กล่าวว่าได้สกัดกั้นขีปนาวุธ 2 ลูกเมื่อวันเสาร์ หลังจากได้ยินเสียงระเบิดในกรุงโดฮา และทางการระบุว่าได้อพยพประชาชนออกจากบางพื้นที่แล้ว
การที่ฮามาสเรียกร้องให้อิหร่านหยุดโจมตีรัฐในภูมิภาคถือเป็นเรื่องที่น่าจับตามอง เนื่องจากเตหะรานเป็นหนึ่งในผู้สนับสนุนที่สำคัญที่สุดของกลุ่มนี้มาอย่างยาวนาน
นักวิเคราะห์ประเมินว่าอิหร่านให้เงินสนับสนุนกลุ่มฮามาสเป็นจำนวนหลายสิบล้านดอลลาร์ต่อปี
“ท่าทีของฮามาสไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปในเชิงกลยุทธ์ … พวกเขายังคงเป็นพันธมิตรกับอิหร่าน” จามาล อัล-ฟาดี ศาสตราจารย์ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจากมหาวิทยาลัยอัล-อัซฮาร์ในฉนวนกาซา กล่าว
“บางทีแถลงการณ์นี้อาจออกมาล่าช้า และควรออกตั้งแต่เริ่มสงครามเพื่อประณามการโจมตีของอิหร่านต่อรัฐต่างๆ ในอ่าวเปอร์เซีย” เขากล่าว พร้อมเสริมว่ากลุ่มดังกล่าวกำลังพยายามหลีกเลี่ยง “แรงกดดันจากกลุ่มประเทศอ่าวและกลุ่มประเทศอาหรับ”
ในสมัยของคาเมเนอี อิหร่านมองว่าการสนับสนุนกลุ่มปาเลสไตน์ เช่น ฮามาส เป็นเสาหลักสำคัญของยุทธศาสตร์ระดับภูมิภาคในการต่อต้านอิสราเอลและพันธมิตรของอิสราเอล
หลายประเทศที่มีประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมได้รักษาความสัมพันธ์กับกลุ่มฮามาส โดยเฉพาะกาตาร์และตุรกี
กาตาร์เป็นผู้สนับสนุนทางการเงินรายสำคัญที่เชื่อมโยงกับฉนวนกาซาในช่วงที่กลุ่มฮามาสปกครอง โดยเงินทุนส่วนใหญ่ถูกระบุว่าเป็นความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมหรือการฟื้นฟู ซึ่งครอบคลุมถึงเงินเดือนข้าราชการ เชื้อเพลิง และโครงสร้างพื้นฐาน
นักวิจารณ์โต้แย้งว่า เนื่องจากกลุ่มฮามาสปกครองฉนวนกาซาทั้งหมดจนกระทั่งสงครามในดินแดนปาเลสไตน์เริ่มต้นขึ้นหลังวันที่ 7 ตุลาคม 2023 ความช่วยเหลือบางส่วนนี้จึงเป็นการเสริมสร้างอำนาจทางการเมืองของกลุ่มโดยทางอ้อม
กาตาร์ยังเคยเป็นเจ้าภาพต้อนรับผู้นำทางการเมืองของกลุ่มฮามาสในโดฮา ซึ่งทำให้กลุ่มดังกล่าวสามารถรักษาความสัมพันธ์กับนานาชาติและเข้าร่วมในการเจรจาและการไกล่เกลี่ยได้
ขณะเดียวกัน ตุรกีให้การสนับสนุนทางการเมืองและทางการทูตเป็นหลัก มากกว่าการให้เงินทุนโดยตรงในวงกว้าง
ภายใต้การนำของประธานาธิบดีรอมยับ ตอยยิป ออร์โดอัน ตุรกีได้ให้การสนับสนุนกลุ่มฮามาสในเชิงวาจา และได้ให้การต้อนรับผู้นำของกลุ่มดังกล่าวในการเยือนหลายครั้ง
เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ตุรกีแถลงว่าขีปนาวุธที่ยิงมาจากอิหร่านถูกกองกำลังนาโต้สกัดได้ในน่านฟ้าตุรกี