มาเลเซียเริ่มบังคับใช้กฎระเบียบห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีหลายล้านคนสร้างบัญชีโซเชียลมีเดียในวันจันทร์ ซึ่งเป็นการเข้าร่วมความพยายามระดับโลกในการเพิ่มความปลอดภัยทางออนไลน์สำหรับผู้ใช้งานอายุน้อย
อาหรับนิวส์รายงานว่ากฎระเบียบดังกล่าวบังคับให้แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียที่มีผู้ใช้งานอย่างน้อย 8 ล้านคน รวมถึง Facebook, Instagram, TikTok และ YouTube ต้องใช้ระบบตรวจสอบอายุและบล็อกผู้ใช้งานที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปีไม่ให้สร้างบัญชี
คณะกรรมการการสื่อสารและมัลติมีเดียของมาเลเซียกล่าวในวันจันทร์ว่า การตรวจสอบอายุสำหรับผู้ใช้งานที่มีอยู่จะทยอยดำเนินการในช่วงหกเดือนข้างหน้า
ผู้ใช้งานที่ระบุว่ามีอายุต่ำกว่า 16 ปีจะมีเวลาหนึ่งเดือนในการดาวน์โหลดหรือโอนข้อมูลของตน รวมถึงรูปภาพและวิดีโอ ก่อนที่จะมีการจำกัด การระงับ หรือการดำเนินการอื่นใด
บริษัทที่ไม่ปฏิบัติตามอาจต้องเผชิญกับบทลงโทษสูงสุดถึง 10 ล้านริงกิต (81.25 ล้านบาท) แต่ผู้ปกครองที่มีบุตรหลานที่สามารถหลีกเลี่ยงกฎหมายได้จะไม่ถูกลงโทษ
รัฐบาลกล่าวว่ามาตรการเหล่านี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อปกป้องเด็กจากเนื้อหาที่เป็นอันตราย การกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ และคุณสมบัติของแพลตฟอร์มที่ออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการใช้งานมากเกินไป
ประเทศอื่นๆ เช่น ออสเตรเลีย บราซิล และอินโดนีเซีย ได้นำข้อจำกัดหรือข้อกำหนดด้านอายุสำหรับการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ของเด็กมาใช้หรือประกาศใช้แล้ว ประเทศต่างๆ เช่น สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส สเปน เดนมาร์ก ไทย และเกาหลีใต้ ก็กำลังศึกษาหรือพัฒนาแนวทางที่คล้ายคลึงกัน
หน่วยงานกำกับดูแลกล่าวว่ากฎเหล่านี้ไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กเข้าถึงเทคโนโลยีดิจิทัล
“มาตรการเหล่านี้ช่วยเสริมสร้างการคุ้มครองเด็กในสภาพแวดล้อมออนไลน์ ในขณะเดียวกันก็ให้ความมั่นใจเพิ่มเติมแก่ผู้ปกครองในการรับมือกับความเสี่ยงทางดิจิทัลที่ซับซ้อนมากขึ้น” หน่วยงานกำกับดูแลกล่าว
แพลตฟอร์มต่างๆ จำเป็นต้องปรับปรุงความปลอดภัยของผู้ใช้ ลดการใช้งานที่มากเกินไป และดำเนินการกับบัญชีของผู้เยาว์และเนื้อหาที่เป็นอันตราย
บริษัทเทคโนโลยียังไม่ได้ให้รายละเอียดว่าจะปฏิบัติตามข้อกำหนดใหม่ของมาเลเซียอย่างไร?
คลารา โคห์ ผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายสาธารณะของ Meta สำหรับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้เตือนเมื่อเดือนเมษายนว่า การห้ามใช้สื่อสังคมออนไลน์สำหรับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปีของมาเลเซีย อาจส่งผลเสียโดยการผลักดันให้วัยรุ่นออกจากแอปที่ได้รับการปกป้องและไปสู่มุมต่างๆ ของอินเทอร์เน็ตที่ไม่มีการควบคุม
เธอกล่าวว่า Meta ได้เปิดตัว “บัญชีวัยรุ่น” สำหรับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี ซึ่งจำกัดการติดต่อ เวลาอยู่หน้าจอ และการสัมผัสกับเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม
มาตรการควบคุมของมาเลเซียเกิดขึ้นท่ามกลางแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นจากรัฐบาลต่างๆ ในการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับผลกระทบของโซเชียลมีเดียต่อสุขภาพจิตและความปลอดภัยทางออนไลน์ของเด็ก
ในเดือนมีนาคม คณะลูกขุนในสหรัฐฯ สั่งให้ Meta และ YouTube จ่ายค่าเสียหายหลายล้านดอลลาร์ในคดีที่กล่าวหาว่าคุณลักษณะการออกแบบของแพลตฟอร์มมีส่วนทำให้ผู้ใช้เด็กได้รับอันตราย
ครอบครัวชาวมาเลเซียเห็นการเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไร ?
พ่อแม่ชาวกัวลาลัมเปอร์ สาราวานัน กานาซัน และ จายาราธา วีระสามี ซึ่งมีลูกอายุ 12 และ 15 ปี เห็นด้วยกับการเปลี่ยนแปลงนี้ พวกเขาห้ามลูกๆ ใช้โซเชียลมีเดียอยู่แล้ว เพราะเชื่อว่าเยาวชนยังขาดความสามารถทางจิตวิทยาที่จะรับมือกับมันได้
ทั้งคู่ห้ามไม่ให้ลูกๆ เลื่อนดู TikTok และ Instagram โดยไม่มีผู้ดูแล เก็บอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไว้ให้ห่างจากห้องนอน จำกัดเวลาการใช้หน้าจอเฉพาะในพื้นที่ส่วนกลาง และลูกชายของพวกเขาไม่ได้รับอนุญาตให้ล็อกโทรศัพท์ด้วยรหัสผ่าน
“สิ่งที่เรากลัวคือการได้รับข้อมูลมากเกินไป” สาราวานันกล่าว “การได้รับข้อมูลในทางที่ผิดจะทำลายจิตใจ”
อาธาวัน สาราวานัน อายุ 15 ปี กล่าวว่าเขาเชื่อว่าเขาจะติดโซเชียลมีเดียหากได้รับอิสระอย่างเต็มที่ “โซเชียลมีเดียเป็นเหมือนของฟุ่มเฟือย ไม่ใช่สิ่งจำเป็น” เขากล่าว
ทั้งคู่กล่าวว่าข้อจำกัดเหล่านี้บังคับให้ลูกๆ ของพวกเขาพัฒนาทักษะชีวิตนอกโลกออนไลน์ แทนที่จะเลื่อนดูหน้าจอ อาธาวันอ่านหนังสือใต้ต้นมะม่วงหลังบ้านและซ่อมแซมเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ชำรุด ในขณะที่ลูกสาวของพวกเขาทำอาหารและงานฝีมือ
“พ่อแม่หลายคนกลัวว่าลูกๆ จะเบื่อ” จายาราธา แม่ของเด็กๆ กล่าว “แต่จริงๆ แล้วความเบื่อหน่ายเป็นเรื่องดี เพราะพวกเขาจะเริ่มคิดนอกกรอบ”
แต่ฌอน ฮิว ซึ่งอาศัยอยู่ในย่านเชอราส ชานเมืองกัวลาลัมเปอร์ รู้สึกว่าข้อจำกัดใหม่นี้มากเกินไป
ฮิวเชื่อว่าโซเชียลมีเดียเป็นช่องทางให้ลูกๆ ของเขาใช้เวลาอย่างสร้างสรรค์ ตราบใดที่มีผู้ใหญ่คอยดูแลอย่างเหมาะสม ลูกชายวัย 11 ปีของเขาใช้แพลตฟอร์มเหล่านี้เพื่อเรียนทำอาหาร และลูกสาววัย 14 ปีของเขาใช้ YouTube เพื่อทบทวนบทเรียนสำหรับการสอบ
เขาเป็นห่วงว่าการตัดขาดอย่างกะทันหันอาจทำให้วัยรุ่นต่อต้านและหาช่องทางที่ไม่ถูกควบคุมเพื่อหลีกเลี่ยงการบล็อกอินเทอร์เน็ต
บางคนแสดงความกังวลเกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย
นักวิจารณ์บางคนโต้แย้งว่าการเคลื่อนไหวของมาเลเซียอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการละเมิดความเป็นส่วนตัวของข้อมูลและขยายการสอดแนมของรัฐ
“มันเป็นไปตามกระแส แต่ในแบบที่ทำให้เกิดความกังวลเนื่องจากต้องใช้บัตรประจำตัวประชาชนเพื่อยืนยันอายุ” เบนจามิน โลห์ อาจารย์ด้านสังคมศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโมนาชในมาเลเซียกล่าว
โลห์ยังกล่าวอีกว่า ประสบการณ์จากที่อื่นชี้ให้เห็นว่า ข้อจำกัดตามอายุยังไม่ได้รับการพิสูจน์ว่ามีประสิทธิภาพเสมอไป หากไม่มีบทลงโทษสำหรับผู้ปกครอง ครอบครัวสามารถหลีกเลี่ยงกฎหมายได้ง่ายๆ โดยการสร้างบัญชีให้กับลูกๆ ของตน เขากล่าวว่า
“นี่คือช่องโหว่สำคัญ ที่หากหน่วยงานกำกับดูแลไม่เต็มใจที่จะแก้ไข กฎหมายก็จะไม่มีประสิทธิภาพในการหยุดยั้งเด็กๆ จากการใช้โซเชียลมีเดีย”