นายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ แห่งปากีสถานกล่าวสุนทรพจน์ในการประชุม COP31 ที่เมืองอันตัลยาคำขอของเขานั้นฟังดูเรียบง่าย คือการเงินที่ไม่ทำให้หนี้สินของประเทศที่เปราะบางเพิ่มมากขึ้นแต่ตัวเลขแสดงให้เห็นว่ามันตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง

โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ประเมินว่าประเทศกำลังพัฒนาต้องการเงินประมาณ 305 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีภายในปี 2035 เพื่อปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหรือประมาณ 420 พันล้านดอลลาร์สหรัฐเมื่อรวมอัตราเงินเฟ้อแล้วเงินทุนสาธารณะระหว่างประเทศเพื่อการปรับตัวเพิ่มขึ้นจาก 28.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐเป็น 31.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2024ซึ่งเพิ่มขึ้นเพียง 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐจากปีก่อนหน้า แม้ว่ารัฐบาลจะบรรลุเป้าหมายของ COP30 ที่ตั้งไว้ว่าจะเพิ่มเงินทุนอย่างน้อยสามเท่าภายในปี 2035 UNEP ก็คำนวณว่านั่นจะครอบคลุมความต้องการเพียง 20 ถึง 29 เปอร์เซ็นต์เท่านั้นและเป้าหมายนั้นก็ดูจะอ่อนกว่าที่คิด: มติดังกล่าวเรียกร้องเพียงให้พยายามเพิ่มขึ้นสามเท่า โดยไม่มีปีฐานหรือตัวเลขดอลลาร์ที่แน่นอน

สถานการณ์กำลังแย่ลงบทวิเคราะห์ของ Carbon Brief ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายนพบว่าคำมั่นสัญญาด้านการเงินเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของภาครัฐสำหรับประเทศกำลังพัฒนาลดลงมากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ คำมั่นสัญญาเหล่านี้ไม่ใช่การเบิกจ่าย และการใช้จ่ายบางส่วนอาจดำเนินต่อไปโดยไม่ต้องมีการประกาศใหม่ แต่กำแพงกันคลื่น ระบบระบายน้ำ และการทำเกษตรกรรมที่ทนแล้งต้องใช้เวลาหลายปีในการก่อสร้าง และรัฐบาลไม่สามารถวางแผนสิ่งเหล่านี้ได้ด้วยเงินที่อาจจะไม่มาถึง

นี่คือช่องว่างที่การประชุมที่บากูตั้งใจจะอุดให้ได้ ในการประชุม COP29 ประเทศพัฒนาแล้วตกลงที่จะเป็นผู้นำในการระดมทุนอย่างน้อย 300 พันล้านดอลลาร์ต่อปีภายในปี 2035ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมายที่กว้างขึ้นคือ 1.3 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปีจากทุกแหล่งที่มา ประเทศที่เปราะบางหลายประเทศมองว่านั่นไม่เพียงพอ การประชุม COP31 จึงรับช่วงต่อข้อพิพาทนี้ พร้อมกับการต่อสู้ที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขเกี่ยวกับเชื้อเพลิงฟอสซิล

คุณภาพของเงินมีความสำคัญพอๆ กับปริมาณ องค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (OECD) รายงานว่าประเทศพัฒนาแล้วได้จัดหาและระดมทุน 136.7 พันล้านดอลลาร์ในปี 2024ซึ่งเกินเป้าหมายเดิมที่ 100 พันล้านดอลลาร์เป็นปีที่สามติดต่อกัน นับว่าเป็นเรื่องที่น่ายกย่อง แต่เงินกู้คิดเป็น 67 เปอร์เซ็นต์ของเงินทุนสาธารณะเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และเงินช่วยเหลือคิดเป็นเพียง 29 เปอร์เซ็นต์การสนับสนุนประเทศที่มีรายได้น้อยอยู่ที่9.6 พันล้านดอลลาร์ในปี 2024 ซึ่งยังต่ำกว่าจุดสูงสุดในปี 2022 ที่ 11.1 พันล้านดอลลาร์

การกู้ยืมเงินอาจได้ผลดีสำหรับบางโครงการ โรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์สร้างรายได้เพื่อชำระหนี้ เขื่อนป้องกันน้ำท่วม คลองระบายน้ำ หรือระบบป้องกันชายฝั่ง มักช่วยปกป้องชีวิตผู้คนโดยไม่ก่อให้เกิดผลตอบแทนทางการเงิน การขอให้รัฐบาลที่มีหนี้สินกู้ยืมเงินสำหรับโครงการเหล่านั้นเป็นการสร้างกับดัก: ภัยพิบัติทำให้การเงินสาธารณะอ่อนแอลง การฟื้นฟูเพิ่มค่าใช้จ่าย และการชำระหนี้จะเบียดบังงบประมาณสำหรับโรงเรียน โรงพยาบาล และการป้องกันในรอบต่อไป

ปากีสถานรู้จักกับดักนี้ดี อุทกภัยในปี 2022 ส่งผลกระทบต่อผู้คน 33 ล้านคนและก่อให้เกิดความเสียหายและความสูญเสียทางเศรษฐกิจมากกว่า 30 พันล้านดอลลาร์ เหตุการณ์นี้เผยให้เห็นถึงโครงสร้างพื้นฐานที่อ่อนแอและการเตรียมพร้อมที่ไม่พร้อม และแสดงให้เห็นว่าฝนเพียงฤดูเดียวสามารถลบล้างความก้าวหน้าในการพัฒนาหลายปีลงได้ ปัญหานี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในปากีสถานเท่านั้น ประเทศที่เป็นเกาะเผชิญกับระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นและพายุที่รุนแรงขึ้น เศรษฐกิจในแอฟริกาเผชิญกับภัยแล้งและปริมาณน้ำฝนที่ไม่แน่นอน และทั่วทั้งเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อุทกภัย ความร้อน และภาวะขาดแคลนน้ำคุกคามวิถีชีวิต ในแต่ละกรณี ความเปราะบางต่อสภาพภูมิอากาศกลายเป็นความเปราะบางทางการเงินเมื่อรัฐบาลขาดพื้นที่ทางการคลังในการเตรียมพร้อมก่อนที่ภัยพิบัติจะเกิดขึ้น

ความยุติธรรมด้านสภาพภูมิอากาศไม่ได้หมายถึงการให้ความช่วยเหลืออย่างไม่จำกัดโดยปราศจากความรับผิดชอบ

ประเทศกำลังพัฒนาต้องบริหารจัดการเงินอย่างโปร่งใส วางแผนการปรับตัวอย่างน่าเชื่อถือ และสร้างสถาบันที่สามารถใช้จ่ายเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ เงินทุนที่ถูกจัดสรรผิดที่ ล่าช้าเนื่องจากขั้นตอนทางราชการ หรือถูกเบี่ยงเบนไปจากผู้ที่ควรได้รับนั้น เป็นการทรยศต่อชุมชนที่ควรได้รับการปกป้อง

ประเทศร่ำรวยก็เผชิญกับข้อจำกัดที่แท้จริงเช่นกัน: คาดการณ์ว่าความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการจะลดลงอีกและงบประมาณก็ถูกจำกัดด้วยค่าใช้จ่ายด้านกลาโหมและความต้องการภายในประเทศ เงินทุนภาคเอกชน ธนาคารเพื่อการพัฒนา และเครื่องมือทางการเงินใหม่ๆ ล้วนมีบทบาทที่สำคัญ

คำถามคือเงินประเภทไหนควรไปอยู่ที่ไหน เงินช่วยเหลือและเงินสนับสนุนแบบผ่อนปรนอย่างมากควรมาก่อนสำหรับโครงการปรับตัวที่ปกป้องชีวิตและโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะ แต่ให้ผลตอบแทนน้อย เงินกู้และการลงทุนจากภาคเอกชนเหมาะสำหรับโครงการที่มีรายได้ที่น่าเชื่อถือและความเสี่ยงในการชำระคืนที่จัดการได้ การแลกเปลี่ยนหนี้เพื่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การค้ำประกันที่ออกแบบมาอย่างดี และการให้เงินทุนแบบผ่อนปรนที่ตรงเป้าหมาย สามารถช่วยให้เงินทุนสาธารณะที่มีอยู่อย่างจำกัดใช้ได้อย่างคุ้มค่า โดยไม่สร้างภาระผูกพันให้กับประเทศที่เปราะบางเกินกว่าที่พวกเขาจะรับมือได้

การรายงานควรบอกความจริงด้วย ไม่ควรตัดสินโครงการใดๆ จากเพียงแค่ชื่อโครงการที่ปรากฏ รายงานควรแยกแยะระหว่างเงินช่วยเหลือ เงินกู้ และเงินทุนจากภาคเอกชน และแสดงให้เห็นว่าแต่ละส่วนนั้นมีความยืดหยุ่น เข้าถึงได้ง่าย และเป็นเงินใหม่จริงๆ อย่างไร การประชุม COP31 สามารถก้าวข้ามการประกาศต่างๆ ไปสู่กรอบการทำงานที่มีพันธสัญญาที่คาดการณ์ได้ในระยะยาว การเข้าถึงกองทุนด้านสภาพภูมิอากาศที่ง่ายขึ้น การสนับสนุนโครงการปรับตัวที่ออกแบบโดยชุมชนท้องถิ่นมากขึ้น และการติดตามการใช้จ่ายเงินที่เข้มงวดมากขึ้น

สิ่งเหล่านี้ไม่สามารถทดแทนการลดการปล่อยมลพิษได้

หากภาวะโลกร้อนยังคงเร่งตัวขึ้นเรื่อยๆ เงินทุนเพื่อการปรับตัวจะมีมากเพียงใดก็คงไม่เพียงพอ และประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกรายใหญ่ต้องเร่งการเปลี่ยนไปใช้พลังงานสะอาดมากขึ้น โดยต้องตระหนักว่าแต่ละประเทศเริ่มต้นจากจุดที่แตกต่างกัน

บททดสอบในอันตัลยาไม่ได้อยู่ที่ขนาดของตัวเลขสำคัญที่จะเกิดขึ้นในอนาคต แต่เป็นการดูว่าประเทศที่กำลังเผชิญกับอุทกภัยครั้งต่อไปจะสามารถลงทุนเพื่อสร้างความยืดหยุ่นล่วงหน้าได้หรือไม่ โดยไม่ทำให้การฟื้นตัวของประเทศต้องเสียหาย การเงินด้านสภาพภูมิอากาศควรทำลายวงจรของภัยพิบัติและหนี้สิน ไม่ใช่ไปสนับสนุนวงจรนั้น

ความคิดเห็น

comments

By admin