บทที่ 2 : ที่ทำงาน อาชีพ และการสื่อสารในสำนักงาน
คนไทยในซาอุดีอาระเบียส่วนใหญ่มาด้วยเหตุผลเรื่องการทำงาน บทนี้จึงเน้นภาษาที่ใช้จริงในที่ทำงาน ตั้งแต่การแนะนำตำแหน่ง การรับโทรศัพท์ การขอลา ไปจนถึงมารยาทในการประชุมแบบซาอุฯ ที่มักเริ่มช้ากว่าเวลานัดและให้ความสำคัญกับการทักทายก่อนเข้าเรื่อง ซึ่งถ้าไม่เข้าใจจะรู้สึกอึดอัดโดยไม่จำเป็น
2.1 ชื่ออาชีพและการผันตามเพศ
คำเรียกอาชีพเป็นคำนาม ผู้หญิงเติม -a ท้ายคำเกือบทุกกรณี ตามกฎเดียวกับ āsif และ āsfa ในระดับ 1
| อาหรับ | ถอดเสียง (ชาย/หญิง) | ความหมาย | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| مهندس | muhandis / muhandisa | วิศวกร | สาขาใหญ่ที่คนไทยทำงานมากที่สุด |
| طبيب / دكتور | ṭabīb / duktūr | แพทย์ | ภาษาพูดใช้ duktūr มากกว่า |
| ممرض | mumarriḍ / mumarriḍa | พยาบาล | อาชีพที่คนไทยทำมากอีกกลุ่ม |
| مدرس | mudarris / mudarrisa | ครู | มาจากราก د ر س ที่แปลว่าเรียน |
| محاسب | muḥāsib | นักบัญชี | มาจากราก ح س ب เดียวกับคำว่า ḥisāb (บิล) |
| سائق | sāʾig | คนขับรถ | ภาษาพูดอาจเรียก drēwil จากคำอังกฤษ driver |
| طباخ | ṭabbākh | พ่อครัว | แม่แบบ faʿʿāl ใช้กับอาชีพที่ทำซ้ำ ๆ |
| فني | fannī | ช่างเทคนิค | ใช้กว้างมากในงานโรงงานและซ่อมบำรุง |
| مدير | mudīr / mudīra | ผู้จัดการ | เรียกหัวหน้าด้วย yā mudīr ได้เลย |
| موظف | muwaẓẓaf / muwaẓẓafa | พนักงาน/ข้าราชการ | คำกลาง ๆ ใช้ได้เมื่อไม่อยากระบุตำแหน่ง |
2.2 พูดถึงงานของตัวเอง
- أشتغل مهندس في شركة ashtaghil muhandis fī sharika = ผมทำงานเป็นวิศวกรในบริษัท
- أشتغل من ثمانية إلى خمسة ashtaghil min tamāniya ila khamsa = ผมทำงานตั้งแต่แปดโมงถึงห้าโมง
- عندي اجتماع الساعة عشرة ʿindi ijtimāʿ as-sāʿa ʿashara = ผมมีประชุมสิบโมง
- أنا مشغول الحين ana mashghūl al-ḥīn = ตอนนี้ผมยุ่งอยู่
- خلصت الشغل khallaṣt ash-shughl = ผมทำงานเสร็จแล้ว
- الشغل كثير اليوم ash-shughl katīr al-yōm = วันนี้งานเยอะ
- بكرة إجازة bukra ijāza = พรุ่งนี้หยุด
2.3 ภาษาโทรศัพท์ที่ต้องใช้ทุกวัน
การรับโทรศัพท์มีชุดคำเฉพาะที่ต่างจากการพูดต่อหน้า
| อาหรับ | ถอดเสียง | ความหมาย | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| ألو | alō | ฮัลโหล | คำเปิดสายสากล |
| مين معي؟ | mīn maʿī? | ใครพูดสายครับ | ใช้ mīn ที่เรียนในระดับ 1 |
| لحظة لو سمحت | laḥẓa law samaḥt | สักครู่ครับ | สุภาพกว่าการเงียบไปเฉย ๆ |
| مشغول الحين | mashghūl al-ḥīn | ตอนนี้ไม่ว่าง | ใช้ปฏิเสธอย่างสุภาพ |
| أتصل فيك بعدين | attaṣil fīk baʿdēn | เดี๋ยวโทรกลับ | ควรพูดแล้วโทรกลับจริง |
| الخط مو واضح | al-khaṭṭ mū wāḍiḥ | สัญญาณไม่ชัด | ใช้ mū เพราะปฏิเสธคุณศัพท์ |
2.4 ขอความช่วยเหลือและมอบหมายงานอย่างสุภาพ
ในที่ทำงาน การใช้คำสั่งตรง ๆ อาจทำให้เสียความสัมพันธ์ ให้ใช้รูปคำถามแทน
- ممكن تساعدني؟ mumkin tisāʿidnī? = ช่วยผมหน่อยได้ไหม
- ممكن ترسل لي الملف؟ mumkin tirsil lī al-malaff? = ส่งไฟล์ให้ผมได้ไหม
- متى يخلص؟ mata yikhlaṣ? = เมื่อไหร่จะเสร็จ
- محتاج وقت أكثر miḥtāj wagt aktar = ผมต้องการเวลาเพิ่ม
- فهمت المطلوب fihimt al-maṭlūb = ผมเข้าใจสิ่งที่ต้องทำแล้ว
- عندي مشكلة في... ʿindi mushkila fī... = ผมมีปัญหาเรื่อง...
- ตอบรับงาน: أبشر abshir = ได้เลยครับ — เป็นคำซาอุฯ แท้ที่แปลว่า “จงรับข่าวดี” ใช้ตอบรับคำขออย่างเต็มใจ
2.5 มารยาทในที่ทำงานแบบซาอุฯ
- เริ่มด้วยการทักทายเสมอ แม้จะรีบแค่ไหน การเดินเข้าห้องแล้วพูดเรื่องงานทันทีถือว่าหยาบ
- เวลามีความยืดหยุ่น ประชุมอาจเริ่มช้ากว่านัด 10–20 นาทีเป็นเรื่องปกติ แต่ตัวเราควรไปตรงเวลาเสมอ
- การจับมือ ผู้ชายจับมือกันได้ แต่กับเพศตรงข้ามให้รอให้อีกฝ่ายยื่นมือก่อน ถ้าไม่ยื่นให้พยักหน้าพร้อมวางมือขวาที่อก
- เวลาละหมาด งานจะหยุดชั่วคราววันละ 5 ครั้ง ควรวางแผนนัดหมายโดยเลี่ยงช่วงเหล่านี้
- วันทำงาน คือวันอาทิตย์ถึงวันพฤหัสบดี ส่วนวันศุกร์และเสาร์เป็นวันหยุด
- การปฏิเสธ ไม่นิยมพูดว่าไม่ตรง ๆ มักใช้ in shāʾ allāh หรือ nshūf (เดี๋ยวดูก่อน) ต้องอ่านน้ำเสียงประกอบ
2.6 คำศัพท์เอกสารและอุปกรณ์สำนักงาน
| คำ | ความหมาย | คำที่ใช้คู่กัน |
|---|---|---|
| شركة sharika | บริษัท | ملف malaff = ไฟล์/แฟ้ม |
| مكتب maktab | สำนักงาน/โต๊ะ | ورقة waraga = กระดาษ |
| اجتماع ijtimāʿ | การประชุม | توقيع tawgīʿ = ลายเซ็น |
| عقد ʿagd | สัญญา | ختم khatm = ตราประทับ |
| راتب rātib | เงินเดือน | إجازة ijāza = วันลา/วันหยุด |
| شغل shughl | งาน | زميل zamīl = เพื่อนร่วมงาน |
คลังคำศัพท์ประจำบท
| อาหรับ | ถอดเสียงสากล | เทียบเสียงไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| شغل | shughl | ชุฆล์ | งาน |
| شركة | sharika | ชะริกะ | บริษัท |
| مكتب | maktab | มักตับ | สำนักงาน |
| مدير | mudīr | มุดีร | ผู้จัดการ |
| موظف | muwaẓẓaf | มุวัซซ็อฟ | พนักงาน |
| زميل | zamīl | ซะมีล | เพื่อนร่วมงาน |
| اجتماع | ijtimāʿ | อิจติมาอ์ | การประชุม |
| راتب | rātib | รอติบ | เงินเดือน |
| عقد | ʿagd | อักด์ | สัญญา |
| إجازة | ijāza | อิญาซะ | วันลา/วันหยุด |
| ملف | malaff | มะลัฟฟ์ | ไฟล์/แฟ้ม |
| توقيع | tawgīʿ | เตากีอ์ | ลายเซ็น |
| مشغول | mashghūl | มัชฆูล | ยุ่ง/ไม่ว่าง |
| محتاج | miḥtāj | มิฮ์ตาจ | ต้องการ |
| مشكلة | mushkila | มุชกิละ | ปัญหา |
| أبشر | abshir | อับชิร | ได้เลยครับ |
| ألو | alō | อะโล | ฮัลโหล |
| لحظة | laḥẓa | ลัฮ์เซาะ | สักครู่ |
| مهندس | muhandis | มุฮันดิส | วิศวกร |
| ممرض | mumarriḍ | มุมัรริฎ | พยาบาล |
| خلصت | khallaṣt | คัลลัศต์ | ผมทำเสร็จแล้ว |
| مطلوب | maṭlūb | มัฏลูบ | สิ่งที่ต้องทำ/ที่ต้องการ |
บทสนทนาตัวอย่าง
ผู้จัดการ
صباح الخير، كيف الشغل؟ ṣabāḥ al-khēr, kēf ash-shughl?อรุณสวัสดิ์ งานเป็นยังไงบ้าง
คุณ
صباح النور، الحمد لله، بس الشغل كثير ṣabāḥ an-nūr, al-ḥamdu lillāh, bas ash-shughl katīrอรุณสวัสดิ์ครับ เรียบร้อยดี แต่งานเยอะหน่อย
ผู้จัดการ
عندنا اجتماع الساعة عشرة. تقدر تجي؟ ʿindana ijtimāʿ as-sāʿa ʿashara. tigdar tijī?เรามีประชุมสิบโมง มาได้ไหม
คุณ
أبشر، راح أجي abshir, rāḥ ajīได้เลยครับ ผมจะไป
ผู้จัดการ
ممكن ترسل لي الملف قبل الاجتماع؟ mumkin tirsil lī al-malaff gabl al-ijtimāʿ?ส่งไฟล์ให้ผมก่อนประชุมได้ไหม
คุณ
أكيد، بس محتاج نص ساعة akīd, bas miḥtāj nuṣṣ sāʿaได้ครับ แต่ขอเวลาครึ่งชั่วโมง
ผู้จัดการ
ما فيه مشكلة. الله يعطيك العافية mā fīh mushkila. allāh yaʿṭīk al-ʿāfyaไม่มีปัญหา ขอบคุณมาก
คุณ
الله يعافيك allāh yʿāfīkด้วยความยินดีครับ
เคล็ดลับการฝึก
- คำว่า abshir เป็นคำที่ทำให้หัวหน้าชาวซาอุฯ ประทับใจทันที เพราะแสดงความเต็มใจ ไม่ใช่แค่รับคำสั่ง
- เขียนบทแนะนำตัวในที่ทำงานของคุณเอง 5 ประโยค แล้วฝึกพูดจนคล่อง จะได้ใช้ทุกครั้งที่เจอคนใหม่
- เมื่อได้ยิน in shāʾ allāh ตอบคำขอ ให้ตามเรื่องซ้ำอย่างสุภาพในภายหลัง อย่าถือว่าตกลงแล้วเสมอไป