📦 รูปเรขาคณิตสองมิติและสามมิติ

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 · สาระที่ 2 การวัดและเรขาคณิต

1. รูปเรขาคณิตสองมิติ (2D)

รูปที่อยู่ในระนาบ มีความกว้างและความยาว แต่ไม่มีความลึก เช่น สามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม วงกลม ห้าเหลี่ยม

ตัวอย่างที่ 1: มุมในสามเหลี่ยม

สามเหลี่ยมมุมหนึ่ง 50° อีกมุม 60° มุมที่สาม = 180 − 50 − 60 = 70°

ตัวอย่างที่ 2: พื้นที่สี่เหลี่ยมผืนผ้า

ยาว 8 ซม. กว้าง 5 ซม. พื้นที่ = 8 × 5 = 40 ตร.ซม.

สี่เหลี่ยมจัตุรัสด้าน 6 ซม. พื้นที่ = 6² = 36 ตร.ซม.

2. รูปเรขาคณิตสามมิติ (3D)

รูปที่มีความกว้าง ความยาว และความสูง เช่น ลูกบาศก์ ปริซึม ทรงกระบอก พีระมิด กรวย ทรงกลม

ตัวอย่างที่ 3: ลูกบาศก์

ลูกบาศก์มี 6 หน้า (สี่เหลี่ยมจัตุรัส), 12 ขอบ, 8 จุดยอด

ถ้าด้านยาว 3 ซม. ปริมาตร = 3³ = 27 ลบ.ซม., พื้นที่ผิว = 6 × 3² = 54 ตร.ซม.

ตัวอย่างที่ 4: การมองด้าน

เมื่อมองรูปสามมิติจากด้านหน้า ด้านข้าง ด้านบน จะได้ภาพสองมิติต่างกัน

เช่น ลูกบาศก์มองทุกด้านได้สี่เหลี่ยมจัตุรัส

ตัวอย่างที่ 5: ปริซึมฐานสี่เหลี่ยม

ฐานยาว 4 กว้าง 3 สูง 5 ปริมาตร = พื้นที่ฐาน × สูง = 12 × 5 = 60

ตัวอย่างที่ 6

ทรงกระบอก รัศมี 7 สูง 10 (ใช้ π = 22/7)

ปริมาตร = πr²h = (22/7)×49×10 = 1540

ตัวอย่างที่ 7: นับลูกบาศก์

รูปที่ประกอบด้วยลูกบาศก์เล็ก ถ้ามองด้านหน้าเห็น 4 ด้านข้างเห็น 3 ด้านบนเห็น 6 อาจมีลูกบาศก์รวม 8–12 ขึ้นกับโครงสร้าง

สรุป

📝 แบบฝึกหัดท้ายบท (12 ข้อ)

ข้อ 1

ผลรวมมุมในสามเหลี่ยมเท่ากับ

ข้อ 2

สี่เหลี่ยมจัตุรัสด้าน 5 ซม. พื้นที่เท่าใด?

ข้อ 3

ลูกบาศก์มีกี่หน้า?

ข้อ 4

ลูกบาศก์ด้าน 4 ซม. ปริมาตรเท่าใด?

ข้อ 5

สี่เหลี่ยมผืนผ้า ยาว 10 กว้าง 4 พื้นที่เท่าใด?

ข้อ 6

ลูกบาศก์มีกี่ขอบ?

ข้อ 7 (ถูก/ผิด)

รูปสองมิติมีปริมาตร

ข้อ 8 (ถูก/ผิด)

ผลรวมมุมในสี่เหลี่ยมเท่ากับ 360°

ข้อ 9

สามเหลี่ยมมุม 40° และ 70° มุมที่สามเท่าใด?

ข้อ 10

ปริซึมฐาน 6 ตร.ซม. สูง 5 ปริมาตรเท่าใด?

ข้อ 11

ลูกบาศก์ด้าน 2 พื้นที่ผิวเท่าใด?

ข้อ 12 (ถูก/ผิด)

วงกลมเป็นรูปสองมิติ