1. อัตราส่วน
อัตราส่วน คือ การเปรียบเทียบปริมาณสองปริมาณชนิดเดียวกัน เขียนเป็น a : b หรือ a/b
ในห้องมีนักเรียนชาย 12 คน หญิง 18 คน อัตราส่วนชายต่อหญิง = 12 : 18 = 2 : 3
2. สัดส่วน
สัดส่วน คือ ความเท่ากันของอัตราส่วนสองอัตราส่วน เช่น a/b = c/d หรือ a : b = c : d
หา x จาก 3/4 = x/12
3×12 = 4×x → 36 = 4x → x = 9
2 : 5 = 8 : x → 2x = 40 → x = 20
3. ร้อยละ (เปอร์เซ็นต์)
ร้อยละ คือ อัตราส่วนที่เปรียบเทียบกับ 100 เขียนเป็น a%
25% ของ 80 = (25/100)×80 = 20
ส่วนลด 15% จากราคา 200 บาท = 0.15×200 = 30 บาท ราคาที่จ่าย = 170 บาท
นักเรียนสอบได้ 36 จาก 40 ข้อ คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์?
(36/40)×100 = 90%
สินค้าชิ้นหนึ่งราคา 450 บาท ลด 20% แล้วคิด VAT 7% ราคาสุดท้ายเท่าใด?
หลังลด: 450×0.8 = 360 → รวม VAT: 360×1.07 = 385.20 บาท
อัตราส่วนน้ำตาลต่อแป้ง 2 : 5 ใช้แป้ง 15 ถ้วย ต้องใช้น้ำตาลกี่ถ้วย?
2/5 = x/15 → 5x = 30 → x = 6 ถ้วย
สรุป
- อัตราส่วน a:b เปรียบเทียบปริมาณ
- สัดส่วน: ผลคูณไขว้เท่ากัน
- ร้อยละ = ส่วนต่อร้อย ใช้บ่อยในส่วนลด ดอกเบี้ย คะแนน