1. การวิเคราะห์ข้อมูลเพิ่มเติม
ในระดับ ม.3 เน้นการเลือกใช้ค่ากลางและการกระจายให้เหมาะกับสถานการณ์ รวมถึงการอ่านกราฟและแผนภาพขั้นสูงขึ้น
2. ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก
คะแนนสอบกลางภาค 30% ได้ 70, ปลายภาค 50% ได้ 80, งาน 20% ได้ 90
ค่าเฉลี่ย = (0.3×70 + 0.5×80 + 0.2×90) / 1 = 21 + 40 + 18 = 79
3. การเปรียบเทียบการกระจาย
ห้อง A: คะแนนเฉลี่ย 70 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 5
ห้อง B: คะแนนเฉลี่ย 70 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 12
→ ห้อง B กระจายมากกว่า (คะแนนห่างจากเฉลี่ยมากกว่า)
CV = (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน / ค่าเฉลี่ย) × 100%
ใช้เปรียบเทียบการกระจายเมื่อหน่วยหรือขนาดเฉลี่ยต่างกัน
4. การอ่านแผนภาพและกราฟ
แท่งติดกัน แสดงความถี่ของอันตรภาคชั้น ความสูงเป็นความถี่ (หรือความหนาแน่น)
เชื่อมจุดกึ่งกลางยอดแท่งของฮิสโทแกรม ได้แนวโน้มการกระจาย
วาง box plot สองชุดข้างกัน เปรียบเทียบมัธยฐานและการกระจาย (IQR) ได้ชัดเจน
รายได้ที่มีคนรวยมาก → ค่าเฉลี่ยถูกดึงสูง มัธยฐานมักแทน “คนทั่วไป” ได้ดีกว่า
ขนาดรองเท้า → ฐานนิยมมีประโยชน์ (ขนาดที่ขายดี)
สรุป
- ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักใช้เมื่อความสำคัญไม่เท่ากัน
- เปรียบเทียบการกระจายด้วยพิสัย IQR S.D. หรือ CV
- เลือกค่ากลางให้เหมาะกับลักษณะข้อมูลและจุดประสงค์