1. พีระมิด
ปริมาตร = (1/3) × พื้นที่ฐาน × ความสูง
พื้นที่ผิว = พื้นที่ฐาน + พื้นที่ผิวข้าง
พื้นที่ผิว = พื้นที่ฐาน + พื้นที่ผิวข้าง
ตัวอย่างที่ 1: พีระมิดฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัส
ฐานด้าน 6 สูง 9
ปริมาตร = (1/3)×36×9 = 108
ตัวอย่างที่ 2
พีระมิดฐานสามเหลี่ยม พื้นที่ฐาน 20 สูง 12
ปริมาตร = (1/3)×20×12 = 80
2. กรวย
ปริมาตร = (1/3)πr²h
พื้นที่ผิว = πr² + πrl (l = เส้นกำเนิด)
พื้นที่ผิว = πr² + πrl (l = เส้นกำเนิด)
ตัวอย่างที่ 3
r = 3, h = 4, π = 3.14
ปริมาตร = (1/3)×3.14×9×4 = 37.68
ตัวอย่างที่ 4
r = 7, h = 24, π = 22/7 → เส้นกำเนิด l = √(7²+24²) = 25
ปริมาตร = (1/3)×(22/7)×49×24 = 1232
พื้นที่ผิว = πr(r+l) = (22/7)×7×(7+25) = 22×32 = 704
3. ทรงกลม
ปริมาตร = (4/3)πr³
พื้นที่ผิว = 4πr²
พื้นที่ผิว = 4πr²
ตัวอย่างที่ 5
r = 3, π = 3.14
ปริมาตร = (4/3)×3.14×27 ≈ 113.04
พื้นที่ผิว = 4×3.14×9 = 113.04
ตัวอย่างที่ 6
r = 7, π = 22/7
ปริมาตร = (4/3)×(22/7)×343 = (4/3)×22×49 = 4312/3 ≈ 1437.33
พื้นที่ผิว = 4×(22/7)×49 = 4×22×7 = 616
ตัวอย่างที่ 7: โจทย์
ลูกบอลรัศมี 5 ซม. พื้นที่ผิวเท่าใด? (π=3.14)
4×3.14×25 = 314 ตร.ซม.
สรุป
- พีระมิด/กรวย: ปริมาตร = 1/3 × ฐาน × สูง
- ทรงกลม: V = 4/3 πr³, A = 4πr²
- เส้นกำเนิดกรวยหาจากทฤษฎีบทพีทาโกรัส