1. ระบบสมการคืออะไร?
ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปร คือ สมการสองสมการที่มีตัวแปร x และ y ร่วมกัน เช่น
2x − y = 4
คำตอบคือคู่ลำดับ (x, y) ที่ทำให้สมการทั้งสองเป็นจริงพร้อมกัน
2. วิธีแก้ระบบสมการ
วิธีที่ 1: กำจัดตัวแปร (Elimination)
x + y = 5 ...(1)
2x − y = 4 ...(2)
บวก (1)+(2): 3x = 9 → x = 3
แทนใน (1): 3 + y = 5 → y = 2
คำตอบ: (3, 2)
2x + 3y = 12
x − y = 1
จากสมการสอง: x = y + 1 แทนในสมการหนึ่ง:
2(y+1) + 3y = 12 → 2y + 2 + 3y = 12 → 5y = 10 → y = 2, x = 3
คำตอบ: (3, 2)
วิธีที่ 2: แทนค่า (Substitution)
y = 2x − 1
3x + y = 9
แทน y: 3x + (2x − 1) = 9 → 5x = 10 → x = 2, y = 3
คำตอบ: (2, 3)
x + 2y = 8
3x − 2y = 4
บวกกัน: 4x = 12 → x = 3, แล้ว 3 + 2y = 8 → y = 2.5
คำตอบ: (3, 2.5)
ดินสอราคาขี้และปากการาคา y รวม 2 ชิ้นละอย่างได้ 45 บาท ซื้อดินสอ 3 แท่งกับปากกา 1 ด้ามได้ 55 บาท
x + y = 45
3x + y = 55
ลบกัน: 2x = 10 → x = 5, y = 40
ดินสอ 5 บาท ปากกา 40 บาท
2x − y = 7
x + y = 5 → บวก: 3x = 12 → x = 4, y = 1
กรณีไม่มีคำตอบ: เส้นขนาน เช่น x + y = 3 และ 2x + 2y = 8 (ไม่สอดคล้อง)
กรณีมีอนันต์: สมการเดียวกัน เช่น x + y = 3 และ 2x + 2y = 6
สรุป
- ใช้วิธีกำจัดตัวแปรหรือแทนค่า
- ตรวจคำตอบโดยแทนกลับทั้งสองสมการ
- อาจมีคำตอบเดียว, ไม่มี, หรือมีอนันต์