⚖️ คำนวณซะกาต ตามแนวทางซุนนะฮ์

อัลกุรอาน • ซุนนะฮ์เศาะฮีห์ • มัซฮับทั้งสี่

🪙 ราคาทองคำตลาดไทย

ข้อมูลจากสมาคมค้าทองคำแห่งประเทศไทย
กำลังเชื่อมต่อ…

🥇 ซะกาตทองคำ

นิศอบ 85 กรัม (ทองบริสุทธิ์) • อัตรา 2.5% • ครบรอบ 1 ปีจันทรคติ
กรอกน้ำหนักได้ทั้ง กรัม / บาททอง / สลึง ระบบจะแปลงเป็นทองบริสุทธิ์ก่อนเทียบนิศอบให้อัตโนมัติ

💵 ซะกาตเงินสด

เงินสด • เงินฝาก • ลูกหนี้ที่หวังได้คืน
ใช้เกณฑ์นิศอบเทียบทองคำ 85 กรัม ตามราคาที่ตั้งไว้ในหมวดราคาทอง

🏪 ซะกาตการค้า

อุรูฎ อัต-ติญาเราะฮ์ • อัตรา 2.5%
(สินค้าคงเหลือตามราคาขาย + เงินสดกิจการ + ลูกหนี้) − หนี้สินระยะสั้น
❌ ไม่นับอาคาร ที่ดิน เครื่องจักร รถขนส่ง (ทรัพย์สินถาวร)

🌾 ซะกาตการเกษตร

นิศอบ 5 วะสัก ≈ 653 กก. • จ่ายทันทีวันเก็บเกี่ยว
น้ำฝน/ตาน้ำ = 10% • สูบน้ำ/ซื้อน้ำ = 5% • ผสมทั้งสอง = 7.5%

🐐 ซะกาตปศุสัตว์

อัน-อาม • อูฐ วัว/ควาย แพะ/แกะ
ต้องเป็นสัตว์ ซาอิมะฮ์ (เลี้ยงปล่อยตามทุ่งหญ้าเป็นส่วนใหญ่ของปี) และไม่ใช่สัตว์ใช้งาน

⛏️ ริกาซ และแร่ธาตุ

ขุมทรัพย์ฝังดิน 20% • แร่ธาตุ 2.5%
ริกาซจ่าย ทันทีเมื่อได้รับ ไม่มีนิศอบ ไม่ต้องรอครบรอบปี

🌙 ซะกาตฟิฏเราะฮ์

ภาคทฤษฎีและบทบัญญัติ — ไม่มีการคำนวณ
  • หุก่ม: ฟัรฎูเหนือมุสลิมทุกคน ตามมติเอกฉันท์ (อิจมาอ์) ของอุละมาอ์
  • ผู้ต้องจ่าย: มุสลิมทุกคน ทั้งชาย หญิง เด็ก ผู้ใหญ่ ทาสและไท ที่มีอาหารเหลือเกินความจำเป็นในคืนและวันอีด โดยหัวหน้าครอบครัวจ่ายแทนผู้อยู่ในอุปการะ
  • ปริมาณ: 1 ศออ์ = 4 มุด ≈ 2.5–3 กิโลกรัม ต่อคน — สำนักจุฬาราชมนตรีกำหนดมาตรฐานไทยที่ 2.7 กก.
  • สิ่งที่จ่าย: อาหารหลักของท้องถิ่น (ในไทยคือข้าวสาร) — ญุมฮูร มาลิกี ชาฟิอี ฮัมบะลี ยืนยันว่าต้องเป็นอาหารตามตัวบท ส่วนฮะนะฟีอนุญาตให้จ่ายเป็นมูลค่าเงินได้
  • เวลาวาญิบ: เมื่อดวงอาทิตย์ตกในคืนสุดท้ายของเราะมะฎอน (คืนอีด)
  • เวลาที่ดีที่สุด: ก่อนออกไปละหมาดอีด — จ่ายล่วงหน้า 1–3 วันได้ แต่หากจ่ายหลังละหมาดถือเป็นเศาะดะเกาะฮ์ธรรมดา ไม่ใช่ฟิฏเราะฮ์
  • ผู้รับ: คนยากจนและขัดสนเป็นหลัก ตามเป้าหมายของหะดีษที่ว่า "เพื่อให้เขาอิ่มหนำในวันอีด"
  • วิทยปัญญา: ชำระผู้ถือศีลอดจากคำพูดไร้สาระและหยาบคาย และเป็นอาหารแก่ผู้ยากไร้

📌 หลักฐาน

  • หะดีษอิบนุอุมัร: "ท่านเราะซูล ﷺ กำหนดซะกาตฟิฏร์เป็นอินทผลัม 1 ศออ์ หรือข้าวบาร์เลย์ 1 ศออ์ เหนือทาสและไท ชายและหญิง เด็กและผู้ใหญ่ จากบรรดามุสลิม" (บุคอรี–มุสลิม)
  • หะดีษอิบนุอับบาส: "ผู้ใดจ่ายก่อนละหมาดอีด มันคือซะกาตที่ถูกรับ ผู้ใดจ่ายหลังละหมาด มันเป็นเพียงทานทั่วไป" (อบูดาวูด)
  • ญุมฮูร (มาลิกี ชาฟิอี ฮัมบะลี) ให้จ่ายเป็นอาหารหลักตามตัวบท ไม่ใช่เงิน — มัซฮับหลักในไทยคือชาฟิอี

📅 คำนวณรอบปี (เฮาล์)

ปีจันทรคติ 354 วัน ไม่ใช่ปีสุริยคติ 365 วัน
หากทรัพย์ลดต่ำกว่านิศอบระหว่างปี ให้เริ่มนับเฮาล์ใหม่เมื่อครบนิศอบอีกครั้ง (ตามญุมฮูร)

📖 หลักฐานทางศาสนา

อ้างอิงจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์ที่เศาะฮีห์

📌 พื้นฐานการวาญิบ

  • อัล-บะเกาะเราะฮ์ 43: "และพวกเจ้าจงดำรงละหมาด และจงจ่ายซะกาต"
  • อัต-เตาบะฮ์ 103: "จงเอาส่วนหนึ่งจากทรัพย์สินของพวกเขาเป็นทาน เพื่อชำระพวกเขาให้บริสุทธิ์"
  • หะดีษมุอาซ บิน ญะบัล: "ซะกาตถูกเก็บจากคนรวยของพวกเขา และถูกแจกจ่ายแก่คนจนของพวกเขา" (บุคอรี–มุสลิม)

📌 ทองคำและเงินสด

  • นิศอบทองคำ 20 ดีนาร = ทองบริสุทธิ์ 85 กรัม อัตรา 2.5% (1/40) ครบรอบ 1 ปีจันทรคติ (อิจมาอ์)
  • "ไม่มีเจ้าของทองหรือเงินคนใดที่ไม่จ่ายสิทธิ์ของมัน เว้นแต่ในวันกิยามะฮ์ มันจะถูกทำเป็นแผ่นแล้วเผาในไฟนรก" (มุสลิม)
  • เงินสด เงินฝาก และลูกหนี้ที่หวังได้คืน เทียบเกณฑ์นิศอบและอัตราเดียวกับทองคำ

📌 ซะกาตการค้า

  • หะดีษสะมุเราะฮ์ บิน ญุนดุบ: "ท่านเราะซูล ﷺ สั่งใช้พวกเราให้จ่ายซะกาตจากสิ่งที่เราเตรียมไว้เพื่อการขาย" (อบูดาวูด)
  • คำกล่าวของท่านอุมัร บิน อัลค็อฏฏอบ แก่ฮิมาส: "จงจ่ายซะกาตทรัพย์สินของท่าน" (อิจมาอ์ของเศาะฮาบะฮ์)
  • ประเมินสินค้าตามราคาขายในวันครบรอบปี ไม่ใช่ราคาทุน • ทรัพย์สินถาวรไม่นำมาคิด

📌 ซะกาตการเกษตร

  • อัล-อันอาม 141: "และจงจ่ายสิทธิ์ของมันในวันเก็บเกี่ยว"
  • "สิ่งที่ฟ้าให้น้ำและตาน้ำ ให้จ่าย 1 ใน 10 ส่วนที่ให้น้ำด้วยการลำเลียง ให้จ่ายครึ่งหนึ่งของ 1 ใน 10" (บุคอรี)
  • "ไม่มีซะกาตในผลผลิตที่ต่ำกว่า 5 วะสัก" ≈ 653 กก. (บุคอรี–มุสลิม) จ่ายทันทีวันเก็บเกี่ยว

📌 ซะกาตปศุสัตว์

  • หนังสือของท่านอบูบักร อัศ-ศิดดีก ที่เขียนให้ท่านอนัส บิน มาลิก (บุคอรี)
  • "ซะกาตของแพะนั้น คือแพะที่เลี้ยงตามทุ่งหญ้า (ซาอิมะฮ์)" (บุคอรี)
  • "ไม่มีการรวมสิ่งที่แยกกัน และไม่มีการแยกสิ่งที่รวมกัน เพราะกลัวการต้องจ่ายซะกาต" (บุคอรี)

📌 ริกาซและแร่ธาตุ

  • "และในริกาซนั้น (ต้องจ่าย) หนึ่งในห้า" คือ 20% (บุคอรี–มุสลิม)
  • แร่ธาตุที่ขุดได้: ญุมฮูรให้จ่าย 2.5% ส่วนฮะนะฟีให้จ่าย 20%
  • ริกาซจ่ายทันทีเมื่อได้รับ ไม่มีนิศอบ ไม่ต้องรอครบรอบปี

📌 ซะกาตฟิฏเราะฮ์

  • หะดีษอิบนุอุมัร: "ท่านเราะซูล ﷺ กำหนดซะกาตฟิฏร์เป็นอินทผลัม 1 ศออ์ หรือข้าวบาร์เลย์ 1 ศออ์ เหนือทาสและไท ชายและหญิง เด็กและผู้ใหญ่ จากบรรดามุสลิม" (บุคอรี–มุสลิม)
  • หะดีษอิบนุอับบาส: "ผู้ใดจ่ายก่อนละหมาดอีด มันคือซะกาตที่ถูกรับ ผู้ใดจ่ายหลังละหมาด มันเป็นเพียงทานทั่วไป" (อบูดาวูด)
  • ญุมฮูร (มาลิกี ชาฟิอี ฮัมบะลี) ให้จ่ายเป็นอาหารหลักตามตัวบท ไม่ใช่เงิน — มัซฮับหลักในไทยคือชาฟิอี

📌 ผู้ต้องห้ามรับซะกาต

  • บนีฮาชิม (วงศ์วานท่านนบี ﷺ): "แท้จริงทานนี้ไม่เหมาะกับวงศ์วานมุฮัมมัด" (มุสลิม)
  • บุพการี ลูกหลาน และภรรยา เพราะเป็นผู้ที่เขามีหน้าที่เลี้ยงดูอยู่แล้ว
  • "ไม่มีส่วนแบ่งในซะกาตสำหรับคนรวย และคนแข็งแรงที่มีความสามารถหาเลี้ยงชีพ" (อบูดาวูด/นะสาอี)

👥 ผู้มีสิทธิ์รับซะกาต 8 จำพวก

อัต-เตาบะฮ์ อายะฮ์ที่ 60
"แท้จริงทานทั้งหลายนั้น สำหรับผู้ยากไร้ ผู้ขัดสน เจ้าหน้าที่เก็บรวบรวมมัน ผู้ที่หัวใจของเขาถูกโน้มน้าว ในการไถ่ทาส ผู้มีหนี้สินล้นพ้น ในหนทางของอัลลอฮ์ และผู้เดินทางที่ขาดแคลน เป็นบัญญัติจากอัลลอฮ์"
1. ฟุเกาะรออ์ الفقراءผู้ยากไร้ ไม่มีรายได้ หรือมีไม่ถึงครึ่งของความจำเป็นพื้นฐาน
2. มะซากีน المساكينผู้ขัดสน มีรายได้แต่ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ
3. อามิลีน العاملين عليهاเจ้าหน้าที่จัดเก็บและบริหารซะกาต แม้ร่ำรวยก็รับได้
4. มุอัลลัฟ المؤلفة قلوبهمผู้เข้ารับอิสลามใหม่ หรือผู้ที่ต้องโน้มน้าวจิตใจ
5. ฟิรริกอบ في الرقابการไถ่ทาส เชลย หรือผู้ถูกกดขี่ให้เป็นอิสระ
6. ฆอริมีน الغارمينผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว โดยหนี้ไม่ได้เกิดจากการทำบาป
7. ฟีสะบีลิลลาฮ์ في سبيل اللهผู้ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์
8. อิบนุสสะบีล ابن السبيلผู้เดินทางที่ขาดแคลนระหว่างทาง แม้ร่ำรวยที่ภูมิลำเนา
❌ ห้ามจ่ายแก่: วงศ์วานท่านนบี ﷺ (บนีฮาชิม) • ผู้ที่ไม่ใช่มุสลิม (ยกเว้นมุอัลลัฟ) • บุพการี ลูกหลาน และภรรยา • คนรวยและคนแข็งแรงที่หาเลี้ยงชีพได้