ผู้สืบสวนระดับสูงของสหประชาชาติ ระบุว่า ความเกี่ยวข้องของนางอองซานซูจี ผู้นำพลเรือนของพม่าในเหตุการณ์การละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อชาวมุสลิมโรฮิงญามีมากน้อยเพียงใดนั้น ยังคงเป็นคำถามปลายเปิด
มาร์ซูกิ ดารุสมาน กล่าวว่า อาจเป็นกรณีที่ซูจีอาจไม่ได้รับทราบเกี่ยวกับการปราบปรามรุนแรงต่อชนกลุ่มน้อยชาติพันธุ์ที่ปะทุขึ้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2560 ที่ในท้ายที่สุดได้ขับไล่ชาวโรฮิงญาหลายแสนคนออกจากที่อยู่อาศัยของตนในพม่า แต่ดารุสมาน กล่าวว่า ภายหลังการปราบปราม ซูจีกลับไม่ได้แก้ไขปัญหาดังกล่าว
“มันยังคงเป็นคำถามปลายเปิดถึงขอบเขตที่เธออาจเกี่ยวข้อง” ดารุสมาน หัวหน้าคณะภารกิจค้นหาข้อเท็จจริงว่าด้วยพม่า ที่คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแต่งตั้งขึ้นเมื่อ 2 ปีก่อน ระบุ
ดารุสมาน กล่าวกับนักข่าวหลังคณะทำงานของเขาออกรายงานฉบับล่าสุดเรียกร้องให้ผู้ที่กระทำความผิดละเมิดสิทธิโรฮิงญาถูกนำตัวเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม เช่น ความรับผิดชอบผ่านศาลระหว่างประเทศ ต่อข้อหาการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และการก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติหากจำเป็น รายงานของคณะยังเสนอชื่อบุคคลอีกหลายร้อยคนที่อาจถูกดำเนินคดี ซึ่งรวมถึงนายพลระดับสูงของพม่าอีกจำนวนหนึ่ง
แม้คณะภารกิจค้นหาข้อเท็จจริงไม่ได้เรียกร้องให้นางอองซานซูจีถูกฟ้องดำเนินคดีก็ตาม แต่ความเห็นของดารุสมานครั้งนี้ มีแนวโน้มที่จะฟื้นแรงกดดันต่อผู้นำพม่าที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากการนิ่งเงียบและไม่ทำอะไรของเธอนับตั้งแต่วิกฤตผู้อพยพโรฮิงญาปะทุขึ้น
ดารุสมาน กล่าวเรื่องนี้ หลังเอกอัครราชทูตพม่าประจำนครเจนีวากล่าวต่อคณะมนตรี ว่า ประเทศของเขาขอปฏิเสธความเคลื่อนไหวใดๆ ที่จะนำประเด็นกล่าวหาการละเมิดสิทธิชาวโรฮิงญายื่นต่อศาลระหว่างประเทศ
เอกอัครราชทูต จ่อ โม ตุน ยืนยันว่า รัฐบาลพม่าจะไม่ยินยอมให้มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อผู้ใดและมีความสามารถที่จะจัดการแก้ไขในประเด็นของผู้รับผิดชอบ
ยางฮี ลี ผู้แทนพิเศษสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในพม่า ได้ร้องขอให้นาง อองซานซูจี “เปิดตา รับฟัง รู้สึกด้วยหัวใจของคุณ และโปรดใช้ธรรมอำนาจของตนเอง ก่อนที่มันจะสายเกินไป”
รายงานของคณะภารกิจค้นหาข้อเท็จจริงได้บันทึกเหตุการณ์การละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยกองกำลังความมั่นคงพม่า และระบุว่าปฏิบัติการปราบปรามผู้ก่อความไม่สงบกับชาวโรฮิงญาในปี 2560 ยังรวมถึงการกระทำที่เป็นการล้างเผ่าพันธุ์
หนึ่งในสมาชิกคณะกล่าวว่า สถานการณ์สิทธิมนุษยชนในพม่าไม่ได้พัฒนาขึ้นเลยในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา และในบางกรณีก็เลวร้ายลง
“ยิ่งสิ่งนี้ดำเนินต่อไปอีกนานเท่าใด ก็ยิ่งเป็นไปไม่ได้สำหรับฝ่ายพลเรือนของรัฐบาลที่จะหลบหนีความรับผิดชอบทางอาญาระหว่างประเทศสำหรับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในพม่า” คริสโตเฟอร์ ซิโดตี้ กล่าว