1
ระดับ 6 — ประยุกต์ · บทที่ 1
รูปธรรมดา (ふつうけい) ของคำกริยา
どうしの ふつうけい
ผันคำกริยาเป็นรูปพจนานุกรม รูป ない รูป た และรูป なかった ได้ครบทั้ง 4 รูป
🎯 จุดประสงค์การเรียนรู้
- ผันคำกริยาเป็นรูปพจนานุกรม (じしょけい) ได้ทั้ง 3 กลุ่ม
- ผันคำกริยาเป็นรูป ない และรูป た ได้
- เลือกใช้รูปธรรมดากับรูปสุภาพให้เหมาะกับคู่สนทนาได้
- เข้าใจว่าทำไมรูปธรรมดาจึงจำเป็นต่อไวยากรณ์ขั้นสูง
1.1 รูปธรรมดาคืออะไร ทำไมต้องเรียน
ที่ผ่านมาเราใช้รูปสุภาพ 〜ます มาตลอด แต่ภาษาญี่ปุ่นจริง ๆ ในชีวิตประจำวันมี 2 ระดับคู่ขนานกัน
| ระดับ | เรียกว่า | ใช้กับ |
|---|---|---|
| 丁寧形 ていねいけい | รูปสุภาพ (〜ます／です) | ครู ผู้ใหญ่ คนแปลกหน้า ที่ทำงาน |
| 普通形 ふつうけい | รูปธรรมดา | เพื่อน ครอบครัว บันทึกส่วนตัว บทความ |
เหตุผลสำคัญที่สุด: ไวยากรณ์ขั้นสูงเกือบทั้งหมด เช่น 〜と おもいます (คิดว่า) 〜とき (ตอนที่) 〜ことが できます (สามารถ) ต้องต่อกับรูปธรรมดาเท่านั้น ห้ามต่อกับรูป ます เด็ดขาด
รูปธรรมดา + と おもいます = คิดว่า…
🔤 คำศัพท์ในหัวข้อนี้
| คำศัพท์ | โรมาจิ | ความหมาย | ฟัง |
|---|---|---|---|
| ふつうけい | futsūkei | รูปธรรมดา | |
| ていねいけい | teineikei | รูปสุภาพ | |
| じしょけい | jishokei | รูปพจนานุกรม | |
| ともだち | tomodachi | เพื่อน | |
| めうえのひと | meue no hito | ผู้ที่อาวุโสกว่า |
📝 ตัวอย่างประโยค
ตัวอย่างที่ 1
あした がっこうへ いきます。
あした がっこうえ いきます
Ashita gakkō e ikimasu.
พรุ่งนี้จะไปโรงเรียน (สุภาพ)
💡 พูดกับครูหรือคนไม่สนิท
ตัวอย่างที่ 2
あした がっこうへ いく。
あした がっこうえ いく
Ashita gakkō e iku.
พรุ่งนี้จะไปโรงเรียน (ธรรมดา)
💡 พูดกับเพื่อนสนิท ความหมายเดียวกันทุกประการ
1.2 วิธีผันรูปพจนานุกรม (じしょけい)
รูปพจนานุกรมคือรูปที่ปรากฏในดิกชันนารี ผันจากรูป ます ตามกลุ่มคำกริยา
| กลุ่ม | วิธีผัน | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| กลุ่ม 1 | เสียง i → เสียง u | かきます → かく |
| กลุ่ม 2 | ตัด ます เติม る | たべます → たべる |
| กลุ่ม 3 | จำเป็นข้อยกเว้น | します → する ／ きます → くる |
ตารางเสียงกลุ่ม 1 ที่ต้องแม่น: き→く ぎ→ぐ し→す ち→つ に→ぬ び→ぶ み→む り→る い→う
🔤 คำศัพท์ในหัวข้อนี้
| คำศัพท์ | โรมาจิ | ความหมาย | ฟัง |
|---|---|---|---|
| いく | iku | ไป (รูปพจนานุกรม) | |
| のむ | nomu | ดื่ม | |
| はなす | hanasu | พูด | |
| まつ | matsu | รอ | |
| かえる | kaeru | กลับ (กลุ่ม 1) | |
| みる | miru | ดู (กลุ่ม 2) |
📝 ตัวอย่างประโยค
ตัวอย่างที่ 1
かきます → かく
かく
kakimasu → kaku
เขียน
💡 き เปลี่ยนเป็น く
ตัวอย่างที่ 2
まちます → まつ
まつ
machimasu → matsu
รอ
💡 ち เปลี่ยนเป็น つ ไม่ใช่ ちゅ
ตัวอย่างที่ 3
たべます → たべる
たべる
tabemasu → taberu
กิน
💡 กลุ่ม 2 ง่ายที่สุด แค่เติม る
💡 เกร็ดภาษา: คำกริยาที่ลงท้ายด้วย る ในรูปพจนานุกรมอาจเป็นได้ทั้งกลุ่ม 1 และ 2 เช่น かえる (กลุ่ม 1) กับ たべる (กลุ่ม 2) ให้ดูเสียงหน้า る ถ้าเป็นเสียง a/u/o จะเป็นกลุ่ม 1 แน่นอน
1.3 ตารางรูปธรรมดาครบ 4 รูป
รูปธรรมดามี 4 รูปตามกาลและการปฏิเสธ เทียบกับรูปสุภาพได้ดังนี้
| กาล | รูปสุภาพ | รูปธรรมดา |
|---|---|---|
| ปัจจุบัน บอกเล่า | たべます | たべる |
| ปัจจุบัน ปฏิเสธ | たべません | たべない |
| อดีต บอกเล่า | たべました | たべた |
| อดีต ปฏิเสธ | たべませんでした | たべなかった |
เคล็ดลับสำคัญ: รูป た ผันเหมือนรูป て ทุกประการ แค่เปลี่ยน て เป็น た และ で เป็น だ
のんで → のんだ ／ かいて → かいた ／ いって → いった
🔤 คำศัพท์ในหัวข้อนี้
| คำศัพท์ | โรมาจิ | ความหมาย | ฟัง |
|---|---|---|---|
| ある | aru | มี (สิ่งของ) | |
| いる | iru | มี, อยู่ (คน สัตว์) | |
| なる | naru | กลายเป็น | |
| わかる | wakaru | เข้าใจ | |
| できる | dekiru | ทำได้, สามารถ |
📝 ตัวอย่างประโยค
ตัวอย่างที่ 1
きのう ともだちと えいがを みた。
きのう ともだちと えいがを みた
Kinō tomodachi to eiga o mita.
เมื่อวานดูหนังกับเพื่อน
💡 รูป た = อดีตแบบธรรมดา
ตัวอย่างที่ 2
きょうは なにも たべなかった。
きょうわ なにも たべなかった
Kyō wa nani mo tabenakatta.
วันนี้ไม่ได้กินอะไรเลย
💡 รูป なかった = อดีตปฏิเสธ
ตัวอย่างที่ 3
おかねが ない。
おかねが ない
Okane ga nai.
ไม่มีเงิน
💡 ある มีรูปปฏิเสธพิเศษคือ ない ไม่ใช่ あらない