เพียงไม่กี่วันก่อนการสอบปลายภาคเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย บ้านตรงข้ามกับบ้านพักชั่วคราวที่ซาบา ราบาห์ วัย 18 ปี อาศัยอยู่ในใจกลางฉนวนกาซาถูกทิ้งระเบิด
เธอและครอบครัวต้องหนีเอาตัวรอด ทิ้งทุกสิ่งทุกอย่างไว้เบื้องหลัง
นี่เป็นเพียงบททดสอบล่าสุดในสงครามที่คร่าชีวิตพ่อของเธอ ทำลายบ้านของครอบครัว และบังคับให้พวกเขาต้องพลัดถิ่นซ้ำแล้วซ้ำเล่า
แต่ถึงแม้จะมีอุปสรรคมากมาย ราบาห์ก็สอบได้คะแนนสูงสุดในสายวิทยาศาสตร์ของการสอบระดับมัธยมศึกษาตอนปลายแห่งชาติปาเลสไตน์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ ตาวจิฮี ซึ่งเป็นการสอบครั้งแรกในดินแดนนี้ตั้งแต่สงครามปะทุขึ้นในเดือนตุลาคม 2023
“ฉันได้คะแนน 99.9 เปอร์เซ็นต์ เป็นอันดับหนึ่งของประเทศในสายวิทยาศาสตร์” ราบาห์กล่าวกับเอเอฟพี ขณะสวมชุดครุยรับปริญญา ในขณะที่ญาติและเพื่อนบ้านมารวมตัวกันเพื่อแสดงความยินดีในค่ายผู้ลี้ภัยอัล-มาฆาซีในใจกลางฉนวนกาซา
การสอบ ตาวจิฮี จัดขึ้นพร้อมกันในเดือนมิถุนายนในฉนวนกาซา เขตเวสต์แบงก์ที่อิสราเอลยึดครอง อียิปต์ และประเทศอื่นๆ อีกหลายประเทศที่มีชุมชนชาวปาเลสไตน์ เป็นครั้งแรกในรอบ 3 ปี
นับตั้งแต่สงครามปะทุขึ้นในเดือนตุลาคม 2023 อาคารเรียนและสถานศึกษาส่วนใหญ่ในฉนวนกาซาได้รับความเสียหายหรือถูกทำลายจากการโจมตีทางอากาศหรือการระดมยิง ทำให้เด็กหลายหมื่นคนขาดโอกาสทางการศึกษาอย่างเป็นทางการ
ขณะที่บ้านเรือนและชุมชนถูกทำลาย อาคารเรียนที่เหลือรอดหลายแห่งถูกดัดแปลงเป็นที่พักพิงแออัดสำหรับครอบครัวผู้พลัดถิ่นหลายแสนครอบครัว
มีนักเรียนประมาณ 89,000 คนเข้าสอบระดับมัธยมศึกษาในปีนี้ รวมถึงนักเรียนกว่า 25,000 คนในสายวิทยาศาสตร์ ซึ่งราบาห์ได้คะแนนสูงสุด
เธออุทิศความสำเร็จนี้ให้กับบิดาผู้ล่วงลับของเธอ ฟาเยด ราบาห์ รวมถึงมารดา พี่น้อง และครูของเธอด้วย
ทันทีที่ประกาศผล ครอบครัวของเธอก็พากันเฉลิมฉลองอย่างครึกครื้น
หนุ่มๆ เต้นรำไปตามจังหวะกลอง ขณะที่เพื่อนบ้านปรบมือและส่งเสียงเชียร์
ราบาห์โอบกอดญาติๆ ถ่ายรูป และรับช่อดอกไม้ใต้ภาพเหมือนของพ่อที่แขวนอยู่บนผนัง ซึ่งเป็นเครื่องเตือนใจที่สะเทือนอารมณ์ถึงความสูญเสียที่อยู่เบื้องหลังการเฉลิมฉลอง
เส้นทางสู่ความสำเร็จของเธอต้องฝ่าฟันผ่านสงครามสองปี
“พ่อของฉันเป็นครูที่โรงเรียน UNRWA” ราบาห์กล่าว โดยอ้างถึงหน่วยงานของสหประชาชาติสำหรับผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์
เธอบอกว่าพ่อของเธอเสียชีวิตจากการโจมตีทางอากาศของอิสราเอลในเดือนมิถุนายน 2024
แม้กระทั่งก่อนที่เขาจะเสียชีวิต ครอบครัวของเธอก็ต้องพลัดถิ่นมาแล้วสองครั้งหลังจากกองกำลังอิสราเอลเข้าสู่ค่ายอัล-มาฆาซี ขณะที่บ้านของพวกเขาก็ถูกทำลายในเดือนมกราคม 2024
‘ความสุขที่ไม่อาจบรรยาย’
หลังจากพ่อของเธอเสียชีวิต ครอบครัวของเธอต้องอพยพย้ายถิ่นฐานซ้ำๆ
“เราต้องพลัดถิ่นหลายครั้งจนฉันจำจำนวนที่แน่นอนไม่ได้แล้ว” ราบาห์กล่าว
“มีการพลัดถิ่นและความหวาดกลัวมากมาย…บ้านของเราถูกทำลาย ฉันเสียหนังสือไปครึ่งหนึ่ง แต่ฉันไม่เคยละทิ้งเป้าหมายของฉัน”
แม้ในช่วงสอบ อันตรายก็ยังคงอยู่ใกล้ตัว
“เราเสียบ้านไปก่อนสอบไม่กี่วัน เพราะบ้านตรงข้ามถูกระเบิด” เธอกล่าว
ไฟฟ้าดับและอินเทอร์เน็ตใช้งานไม่ได้ทำให้การเรียนยากยิ่งขึ้น
บางครั้งเธอต้องเดินทางไปยังพื้นที่อื่นเพื่อเรียนพิเศษและเข้าสอบ “โดยไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นระหว่างทาง”
“ความทะเยอทะยานของฉันคือการเข้าเรียนในโรงเรียนแพทย์…ความฝันที่พ่อของฉันมีให้ฉัน” เธอกล่าว
“ความหวังที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของฉันคือความพยายามทั้งหมดของฉันจะได้รับการยอมรับ และฉันจะได้รับทุนการศึกษาเต็มจำนวนเพื่อเรียนแพทย์”
เฟอร์ยาล อาห์เหม็ด ราบาห์ แม่ของเธอ วัย 52 ปี กล่าวว่าความสุขของครอบครัวเกิดขึ้นหลังจากความโศกเศร้าและความยากลำบากมาหลายเดือน
เธอเล่าว่าลูกสาวของเธอมักจะเรียนหนังสือโดยใช้แสงไฟฉายจากโทรศัพท์มือถือ
“ความสุขนั้นบรรยายไม่ถูก ฉันคาดหวังว่าเธอจะเป็นหนึ่งในนักเรียนที่เรียนเก่งที่สุด แต่เธอกลับกลายเป็นนักเรียนที่เรียนเก่งที่สุดในปาเลสไตน์ และความรู้สึกนั้นไม่สามารถบรรยายเป็นคำพูดได้” เธอบอกกับสำนักข่าวเอเอฟพี
“พระเจ้าทรงอวยพรเราโดยทรงนำความสุขกลับคืนมาสู่หัวใจของเราผ่านความสำเร็จอันโดดเด่นของเธอ แม้ว่าจะมีอุปสรรคมากมาย การเสียชีวิตของพ่อของเธอ และการที่เราต้องย้ายถิ่นฐานซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพราะสงคราม”