บทที่ 1 ทักษะการฟัง

1. ความหมายของการฟัง

การได้ยิน (Hearing) เป็นกระบวนการทางกายภาพที่รับรู้เสียงโดยอัตโนมัติ

การฟัง (Listening) เป็นกระบวนการทางจิตที่ต้องใช้ความตั้งใจ ใส่ใจ ตีความ และตอบสนองต่อสารที่ได้ยิน

2. ทฤษฎีหมวก 6 ใบ (Six Thinking Hats) – Edward de Bono

เป็นเครื่องมือช่วยคิดอย่างเป็นระบบและรอบด้าน โดยสมมติสวมหมวกสีต่างๆ:

สีหมวก	แทนการคิด	รายละเอียด
ขาว	ข้อเท็จจริง	ข้อมูล ตัวเลข ความจริงที่เป็นกลาง
แดง	อารมณ์	ความรู้สึก ลางสังหรณ์ สัญชาตญาณ
ดำ	ระมัดระวัง	ข้อเสีย ความเสี่ยง จุดอ่อน
เหลือง	แง่บวก	ประโยชน์ คุณค่า ความหวัง
เขียว	สร้างสรรค์	ไอเดียใหม่ ทางเลือก ทางออก
ฟ้า	ควบคุม	ภาพรวม จัดการกระบวนการคิด

3. วิธีคิดของ Guilford

• Convergent Thinking – คิดแบบเอกนัย มุ่งหาคำตอบเดียวที่ถูกต้อง
• Divergent Thinking – คิดแบบหลายทาง เปิดกว้าง สร้างสรรค์

4. วัตถุประสงค์และกระบวนการฟัง

ฟังเพื่อรับรู้ · เข้าใจ · ประเมิน · นำไปใช้

กระบวนการ: รับรู้เสียง → ใส่ใจ → ตีความ → จดจำ → ตอบสนอง

5. ผู้ฟังที่ดี และข้อควรระวัง

• ตั้งใจฟัง อดทน ไม่ขัดจังหวะ
• จดประเด็นสำคัญ
• สรุปความและถามเมื่อจำเป็น
• ระวังคำพ้องเสียง ในภาษาไทย ซึ่งทำให้เข้าใจผิดได้ง่าย