1. ลักษณะบ้านญี่ปุ่นดั้งเดิม

บ้านญี่ปุ่นแบบดั้งเดิมออกแบบให้กลมกลืนกับธรรมชาติ ใช้วัสดุไม้ กระดาษ และฟาง มีผนังเลื่อนได้ ทำให้พื้นที่ยืดหยุ่นตามฤดูกาลและโอกาส

จุดสอบสำคัญ: ชื่อส่วนต่าง ๆ ของบ้าน (ระเบียง, กำแพงเลื่อน, พื้น) และการจัดที่นั่งว่าใครนั่งตรงไหน

2. ส่วนประกอบสำคัญของบ้าน

障子

shōji · โชจิ

ประตู/หน้าต่างเลื่อนทำจากไม้และกระดาษขาวโปร่งแสง แสงผ่านได้ แต่คนมองไม่ทะลุ ใช้แบ่งห้องกับภายนอกหรือระเบียง

襖

fusuma · ฟูสุมะ

ประตูเลื่อนทึบ ทำจากไม้และกระดาษหนา (มักมีภาพวาด) ใช้แบ่งห้องภายใน ไม่ให้แสงและเสียงผ่าน

畳

tatami · ทาทามิ

เสื่อฟางอัดแน่น หุ้มด้วยผิวอิเงะ (igusa) เป็นหน่วยวัดขนาดห้อง (เช่น ห้อง 6 โจ = 6 ผืน) นั่งและนอนบนนี้

縁側 / 縁

engawa / en · เอะงะวะ

ระเบียงไม้รอบบ้าน เชื่อมภายในกับสวน นั่งพักผ่อน รับแขกแบบไม่เป็นทางการ

床の間

tokonoma · โทโคโนะมะ

มุมสูงในห้องรับแขก สำหรับแขวนภาพม้วน (kakemono) และวางดอกไม้หรือของตกแต่ง เป็นจุดสำคัญที่สุดในห้อง

玄関

genkan · เก็นคัง

ทางเข้าบ้าน จุดถอดรองเท้า มีขั้นต่างระดับ รองเท้าวางที่เก็นคัง ห้ามใส่เข้าไปในบ้าน

3. เปรียบเทียบ 障子 กับ 襖 (ออกสอบบ่อย)

รายการ障子 (shōji)襖 (fusuma)
ลักษณะ โปร่งแสง กระดาษบาง ทึบแสง กระดาษหนา
หน้าที่ กั้นกับภายนอก / ระเบียง กั้นระหว่างห้องภายใน
แสง ผ่านได้ ไม่ผ่าน
ภาพวาด น้อย / ไม่มี มักมีภาพวาดสวยงาม
วัสดุหลัก ไม้ + กระดาษขาว ไม้ + กระดาษหนา / ผ้า
จำง่าย: โชจิ = ใส (แสงผ่าน) · ฟูสุมะ = ทึบ (มีภาพ)

4. การจัดที่นั่งในห้องญี่ปุ่น (จุดสอบสำคัญมาก)

ในห้องที่มี 床の間 (tokonoma) การจัดที่นั่งมีลำดับเกียรติชัดเจน

ผนังด้านใน (มี Tokonoma)
上座
Kamiza
ที่นั่งสูงสุด
แขกสำคัญ / เจ้าภาพ
客
แขก
客
แขก
下座
Shimoza
ที่นั่งต่ำสุด
ใกล้ประตู
ประตูทางเข้า ↑

กฎสำคัญ

  • 上座 (kamiza) — ที่นั่งเกียรติสูงสุด อยู่ลึกสุดของห้อง ใกล้ tokonoma คนสำคัญที่สุดนั่งตรงนี้
  • 下座 (shimoza) — ที่นั่งต่ำสุด อยู่ใกล้ประตูทางเข้า เจ้าภาพหรือคนลำดับต่ำกว่ามักนั่งตรงนี้เพื่อต้อนรับ
  • คนที่มานั่งทีหลังไม่ควรเดินผ่านหน้าคนที่นั่งอยู่แล้ว
  • ในพิธีชงชาและงานทางการ ตำแหน่งนั่งสำคัญมาก

5. ทาทามิและการวัดขนาดห้อง

ห้องญี่ปุ่นวัดขนาดด้วยจำนวนผืนทาทามิ เรียกว่า 畳 (jō)

  • ห้อง 4.5 โจ (約 7.4 ตร.ม.) — ห้องเล็ก
  • ห้อง 6 โจ (約 10 ตร.ม.) — ห้องมาตรฐาน
  • ห้อง 8 โจ (約 13 ตร.ม.) — ห้องกว้าง

ทาทามิมาตรฐานประมาณ 90 × 180 ซม. (ภูมิภาคต่างกันเล็กน้อย เกียวโตกับโตเกียวขนาดไม่เท่ากัน)

มารยาท: ห้ามเหยียบขอบทาทามิ (เห็นเป็นเส้นต่อ) และห้ามเดินเหยียบหมอนหรือที่นั่งของคนอื่น

6. ส่วนอื่นที่ควรรู้จัก

廊下

rōka · โรกะ

ทางเดินภายในบ้าน เชื่อมห้องต่าง ๆ

居間

ima · อิมะ

ห้องนั่งเล่น / ห้องครอบครัว

和室

washitsu · วะชิตสึ

ห้องญี่ปุ่น (มีทาทามิ) ต่างจาก 洋室 (yōshitsu = ห้องตะวันตก)

庭

niwa · นิวะ

สวนญี่ปุ่น มักมองเห็นจาก engawa หรือห้องหลัก

押し入れ

oshiire · โอชิอิเระ

ตู้เก็บของในผนัง เก็บฟูกและผ้าปูที่นอน

風呂

furo · ฟุโระ

ห้องอาบน้ำแบบญี่ปุ่น (แช่น้ำ) ต่างจากห้องน้ำส้วม

7. สวนญี่ปุ่นที่เกี่ยวข้องกับบ้าน

  • 枯山水 (karesansui) — สวนหินแห้ง ใช้หินและทรายแทนน้ำ นิยมในวัดเซ็น
  • 池泉回遊式 — สวนมีบ่อน้ำ เดินชมได้รอบ
  • สวนมักออกแบบให้มองจาก tokonoma หรือ engawa เป็นภาพที่สมบูรณ์

8. คำศัพท์ต้องจำในบทนี้

障子 shōji ประตูเลื่อนโปร่งแสง
襖 fusuma ประตูเลื่อนทึบ
畳 tatami เสื่อทาทามิ
床の間 tokonoma มุมแขวนภาพ
上座 kamiza ที่นั่งเกียรติสูง
下座 shimoza ที่นั่งใกล้ประตู
玄関 genkan ทางเข้าบ้าน
縁側 engawa ระเบียงไม้