ภาพรวมประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น

ประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นแบ่งเป็นยุคตามการเมือง วัฒนธรรม และอำนาจปกครอง ข้อสอบ JPN 1211 มักเน้น สิ่งของเด่นของแต่ละยุค อาหาร เครื่องแต่งกาย และลักษณะบ้านเรือน ไม่ค่อยเน้นปี ค.ศ. เป๊ะ ๆ

เคล็ดลับสอบ: จำชื่อยุค + สิ่งที่เป็นเอกลักษณ์ (เช่น Edo = ซามูไร + ซากุระ + อูคิโยะเอะ, Heian = กิโมโนหลายชั้น + วรรณกรรม)

ยุคโบราณ (古代)

ยุคโจมง 縄文時代 ~14,000–300 ปีก่อน ค.ศ.

ยุคก่อนประวัติศาสตร์ คนญี่ปุ่นอาศัยด้วยการล่าสัตว์ เก็บของป่า และทำเครื่องปั้นดินเผาลายเชือก (Jōmon = ลายเชือก)

สิ่งของเด่น:

เครื่องปั้นดินเผาลายเชือก Dogū (ดินเผารูปคน) ที่อยู่อาศัยหลุม

ยุคยาโยอิ 弥生時代 ~300 ปีก่อน ค.ศ. – ค.ศ. 300

เริ่มปลูกข้าวนาดำ ใช้โลหะ (ทองแดง เหล็ก) มีสังคมเกษตรกรรมชัดเจน

สิ่งของเด่น:

การปลูกข้าว ระฆังทองแดง (Dōtaku) เครื่องปั้นเรียบ

ยุคโคฟุง 古墳時代 ค.ศ. ~300–538

ยุคสุสานใหญ่รูปกุญแจ (kofun) มีอำนาจรวมศูนย์ เริ่มติดต่อกับเกาหลีและจีน

สิ่งของเด่น:

สุสานโคฟุง Haniwa (ดินเผารูปคน/สัตว์) ดาบและเกราะ

ยุคคลาสสิก (古典)

ยุคอาสุกะ 飛鳥時代 ค.ศ. 538–710

พุทธศาสนาเข้าสู่ญี่ปุ่น (จากเกาหลี) มีการปฏิรูปการเมืองครั้งใหญ่ (Taika Reform) เมืองหลวงอยู่แถบ Asuka

สิ่งของเด่น:

พุทธศาสนา วัดโฮริวจิ (Hōryū-ji) Prince Shōtoku

ยุคนาระ 奈良時代 ค.ศ. 710–794

เมืองหลวงที่ Heijō-kyō (นาระ) มีระบบราชการแบบจีน เขียนประวัติศาสตร์เล่มแรก (Kojiki, Nihon Shoki)

สิ่งของเด่น:

Todai-ji & พระใหญ่นาระ Kojiki / Nihon Shoki ระบบ Ritsuryō

ยุคเฮอัน 平安時代 ค.ศ. 794–1185

เมืองหลวงย้ายไป Heian-kyō (เกียวโต) วัฒนธรรมราชสำนักรุ่งเรืองสุด วรรณกรรมและศิลปะพัฒนาสูง

สิ่งของเด่น (มักออกสอบ):

Jūnihitoe (กิโมโน 12 ชั้น) Genji Monogatari ฮิรางานะพัฒนาขึ้น Yamato-e (ภาพวาด)
จำไว้: ยุคเฮอัน = วัฒนธรรมราชสำนัก ความงามแบบญี่ปุ่นแท้ (ไม่เลียนแบบจีนโดยตรง) ผู้หญิงสวมชุดหลายชั้นสีสันตามฤดูกาล

ยุคศักดินา / ซามูไร (中世・近世)

ยุคคามาคุระ 鎌倉時代 ค.ศ. 1185–1333

เริ่มยุคซามูไรอย่างแท้จริง รัฐบาลทหาร (Bakufu) ตั้งที่คามาคุระ พุทธนิกายใหม่แพร่หลาย (Zen, Pure Land)

สิ่งของเด่น:

ซามูไร & Bushidō Zen Buddhism พระใหญ่คามาคุระ สถาปัตยกรรม Zen

ยุคมูโรมาจิ 室町時代 ค.ศ. 1336–1573

รัฐบาล Ashikaga ที่เกียวโต วัฒนธรรม Zen รุ่งเรือง มีสงครามโอนิน (Ōnin War) นำไปสู่ยุคเซ็งโกกุ

สิ่งของเด่น:

พิธีชงชา (เริ่มพัฒนา) Noh Theatre สวนหิน (Karesansui) Ikebana

ยุคอาซูจิ-โมโมยามะ 安土桃山時代 ค.ศ. 1573–1603

ยุครวมชาติโดย Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi ปราสาทใหญ่โต ศิลปะหรูหรา

สิ่งของเด่น:

ปราสาท Azuchi / Osaka ศิลปะทองคำ พิธีชงชาสมัยใหม่ Sen no Rikyū

ยุคเอโดะ 江戸時代 ค.ศ. 1603–1868

รัฐบาล Tokugawa ปิดประเทศ (Sakoku) สันติภาพยาวนาน วัฒนธรรมประชาชนรุ่งเรือง เอโดะ (โตเกียวปัจจุบัน) เป็นเมืองใหญ่ที่สุดในโลก

สิ่งของเด่น (มักออกสอบมาก):

ซามูไร & ระบบชนชั้น Ukiyo-e (ภาพพิมพ์ไม้) Kabuki / Bunraku Haiku (Bashō) ปิดประเทศ Sakoku เสื้อกิโมโนประชาชน
จำไว้: ยุคเอโดะ = สันติภาพ + วัฒนธรรมเมือง (chōnin) + ศิลปะสำหรับคนธรรมดา ไม่ใช่แค่ชนชั้นสูง

ยุคใหม่และร่วมสมัย (近代・現代)

ยุคเมจิ 明治時代 ค.ศ. 1868–1912

การปฏิรูปเมจิ (Meiji Restoration) เปิดประเทศ รับวัฒนธรรมตะวันตก กลายเป็นประเทศอุตสาหกรรมและมหาอำนาจ

สิ่งของเด่น:

Meiji Restoration เสื้อผ้าตะวันตก รถไฟ / อุตสาหกรรม รัฐธรรมนูญเมจิ

ยุคไทโช 大正時代 ค.ศ. 1912–1926

ช่วงสั้น ๆ มีประชาธิปไตยมากขึ้น (Taishō Democracy) วัฒนธรรมตะวันตกแพร่หลายในเมือง

สิ่งของเด่น:

Taishō Democracy Cafe / วัฒนธรรมเมือง แผ่นดินไหวใหญ่คันโต 1923
ยุคโชวะ 昭和時代 ค.ศ. 1926–1989

ครอบคลุมสงครามโลกครั้งที่ 2 การฟื้นฟูหลังสงคราม และเศรษฐกิจเติบโตสูง (Economic Miracle)

สิ่งของเด่น:

สงครามโลกครั้งที่ 2 การฟื้นฟูหลังสงคราม เศรษฐกิจปาฏิหาริย์ Olympics 1964 Anime / Manga เริ่มเฟื่อง

ยุคเฮเซ / เรวะ 平成・令和 1989–ปัจจุบัน

เฮเซ (平成) 1989–2019: ฟองสบู่แตก สังคมสูงวัย วัฒนธรรมป๊อปโลก
เรวะ (令和) 2019–ปัจจุบัน: ยุคปัจจุบัน

สิ่งของเด่น:

Anime / Manga ทั่วโลก เทคโนโลยี / Robot Cool Japan Olympics 2020/2021

สรุปยุคที่มักออกสอบบ่อย

ยุคจุดเด่นหลักสิ่งของ/วัฒนธรรม
เฮอัน ราชสำนัก เกียวโต Jūnihitoe, Genji, ฮิรางานะ
คามาคุระ ซามูไรเริ่มต้น Zen, Bushidō, พระใหญ่
มูโรมาจิ วัฒนธรรม Zen Noh, สวนหิน, ชา
เอโดะ สันติภาพ ปิดประเทศ Ukiyo-e, Kabuki, Haiku
เมจิ เปิดประเทศ ทันสมัย ตะวันตก, อุตสาหกรรม

คำศัพท์สำคัญในบทนี้

時代 jidai ยุคสมัย
武士 bushi ซามูไร / นักรบ
幕府 bakufu รัฐบาลทหาร
鎖国 sakoku นโยบายปิดประเทศ
維新 ishin การปฏิรูป (เมจิ)
文化 bunka วัฒนธรรม